Determination of salinity tolerance of some chickpea (Cicer arietinum L.) varieties | Bazı nohut (Cicer arietinum L.) çeşitlerinin tuza toleranslarının belirlenmesi

إنجليزي. This research was carried out in experimental glasshouse of the Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Ankara University in 2006. The aim of the research was to investigate salinity tolerance of some chickpea (Cicer arietinum L.) varieties. Five chickpea cultivars were used in the experiment. Control (0 mM) and 60 mM NaCl treatments were applied to 2 kg soil for each pot. For basal fertilization 100 mg kg-1 N (NH4NO3), 50 mg kg-1 and 63 mg kg-1 K (KH2PO4) were applied to each pot. According to obtained results, plant heigth, root lenght, fresh and dry weight of plant and root were higher in control than salinity treatment. Na content of plant part above soil and root were higher in salinity treatment. K content of plant was higher in control and K content of root in salinity treatment. In terms of Cl content was higher in both of plant and root in salinity treatment. Plant height was 29.66-37.92 cm, root length was 12.18-16.68 cm; fresh weigth of plant part above soil was 26.50-33.00 g, dry weigth was 5.47-6.43 g; fresh weigth of root was 1.61-2.24g, dry weight was 0.79-1.41 g and dry weigth plant part and root ratio was 4.81-7.39 in the control treatment. In salinity treatment, plant height was 23.89-34.08 cm; root length was 11.45-15.59 cm; fresh weigth of plant part above soil was 23.00-33.00 g; dry weigth was 3.83-5.52 g; fresh weigth of root was 1.61-2.24g; dry weight was 0.84-2.01 g and dry weigth plant part and root ratio was 4.43-8.42. At the end of the research, Canıtez 87, İzmir 92 and Sarı 98 varieties were more tolerant to salinity than others. And Menemen 97 showed most sensitive cultivar among the cultivars.

اللغة التركية. Çalışma Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü deneme serasında 2006 yılında yürütülmüştür. Araştırmanın amacı, bazı nohut (Cicer arietinum L.) çeşitlerinin tuza toleranslarının incelenmesidir. Denemede beş nohut çeşidi kullanılmıştır. Tuzlu koşullar oluşturmak amacıyla, 2 kg toprak alan saksılara 0 (kontrol) ve 60 mM NaCl uygulanmıştır. Temel gübreleme amacıyla her saksıya 100 mg kg-1 N (NH4NO3), 50 mg kg-1 P ve 63 mg kg-1 K (KH2PO4) verilmiştir. Elde edilen araştırma sonuçlarına göre bitki boyu, kök uzunluğu, toprak üstü yaş ve kuru ağırlık, kök yaş ve kuru ağırlığı bakımından kontrol grubu bitkilerinde daha yüksek değerler belirlenmiştir. Na içeriği bakımından bitkinin toprak üstü aksamı ve kökte tuz uygulamasında daha yüksek sonuçlar alınmıştır. Bitkide K, kontrol grubunda, kökte ise tuz uygulamasında daha yüksek çıkmıştır. Cl bakımından ise, Na'da olduğu gibi bitkinin her iki kısmında da tuz uygulamasında daha yüksek veriler elde edilmiştir. Uygulamalar sonunda; kontrol grubu bitkilerde boy 29.66-37.92 cm, kök uzunluğu 12.18-16.68 cm; toprak üstü yaş ağırlık 26.50-33.00 g, kuru ağırlık 5.47-6.43 g; kök yaş ağırlık 1.61-2.24g, kuru ağırlık 0.79-1.41 g; kuru ağırlık olarak toprak üstü / kök oranı 4.81-7.39 arasında değişmiştir. Tuz uygulama grubunda ise bitkilerde boy 23.89-34.08 cm; kök uzunluğu 11.45-15.29 cm; toprak üstü yaş ağırlık 23.00-33.00g; kuru ağırlık 3.83-5.52 g; kök yaş ağırlığı 0.84-2.01 g; kök kuru ağırlığı 0.62-1.27 g; kuru ağırlık olarak toprak üstü / kök oranı 4.43-8.42 arasında değişmiştir. Araştırmada kullanılan nohut çeşitlerinden Canıtez 87, İzmir 92 ve Sarı 98 çeşitleri sırasıyla tuza daha toleranslı olurken, Menemen 97 çeşidi en duyarlı çeşit olmuştur.