Effects of nitrogen and irrigation on yield and yield compenents in durum wheat (Triculum durum L.) | Makarnalık buğdayda (Triculum durum L.) sulama ve azotlu gübrelemenin verim ve verim öğeleri üzerine etkisi

إنجليزي. This study was conducted for two years during 1996_97 and 1997_98 under Haymana conditions. Two durum wheat cultivars Kunduru_1149 and Berkmen-469 were studied to determine the effects of 3 different irrigation treatments (one time, two times, three times) and 2-20 (2, 8, 16 and 20) kg/da nitrogen fertilization on seed yield due to ear length, boot length, biological yield and harvest index. The experiments were carried out for two consecutive years using randomised complete block design with three replications and the experimental cultivars were considered separately. The main plots were considerd for irrigation plots (S1, S2, S3) and the sub plots were considered for nitrogen doses (N1, N2, N3, N4). The irrigations was done three times at the time of sowing, generative stage and heading stage. Fertilisation was done three times by applying 2 kg/da N at the time of sowing, 9 kg/da before the start of generative stage, and 9 kg/da before heading stage (total of 20 kg/da N). The maximum seed yield of 429 and 605 kg/da in cultivar Kunduru_1149 and 415 and 482 kg/da in cultivar Berkmen_469 were recorded during first and second years of experiment, respectively. The maximum spike length of 5.87 and 7.63 cm for cultivar Kundura-1149 and 5.70 and 6.00 cm for cultivar Berkmen - 469 were recorded during first and second years, respectively. The maximum boot length of 128.33 and 156.67 cm, biological yield of 1138.67 and 1578.33 kg/da, the highest unit area harvest index 37.26 % and 38.32 % were recorded for cultivar Kundura_1149 during first and second year, respectively. The maximum boot length of 91.63 and 150.0 cm, biological yield of 1120.96 and 1272 kg/da, the highest unit area harvest index 37.10 and 37.93 % were recorded for cultivar Berkmen-469 during first and second years, respectively.

اللغة التركية. Bu araştırma; Haymana koşullarında 1996_1997 ve 1997_1998 yıllarında iki yıl süre ile yürütülmüştür. Kunduru_1149 ve Berkmen_469 makarnalık buğday çeşitlerine; üç farklı sulama (bir kez, iki kez, üç kez) ve 2, 8, 16 ve 20 kg/da olmak üzere dört farklı azot dozu uygulanarak başak uzunluğu, sap uzunluğu, biyolojik verim, hasat indeksi ve birim alan tane veriminde ortaya çıkan değişimler incelenmiştir. Denemeler her iki yılda da buğday anızında yürütülmüştür. Tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülen çalışmada çeşitler ayrı ayrı ele alınmıştır. Ana parsellere sulamalar (S1, S2, S3), alt parsellere ise azot dozları (N1, N2, N3, N4) yerleştirilmiştir. En yüksek birim alan tane verimi Kunduru_1149 çeşidinde birinci yılda 429, ikinci yılda 605, Berkmen_469 çeşidinde birinci yılda 415, ikinci yılda 482 kg/da olarak elde edilmiştir. Bu değerler; ekilişte, sapa kalkma devresinde, başaklanma devresinde olmak üzere üç defa sulanan ve ekimle birlikte 2, sapa kalkma öncesinde 9, başaklanma öncesinde 9 kg/da (toplam 20 kg/da N) saf azot verilen parsellerde ortaya çıkmıştır. Kunduru_1149 çeşidinde, en yüksek başak uzunluğu birinci yılda 5.87, ikinci yılda 7.63 cm; en yüksek sap uzunluğu birinci yılda 128,33, ikinci yılda 156.67 cm; en yüksek biyolojik verim birinci yılda 1138.67, ikinci yılda 1578.33 kg; en yüksek birim alan hasat indeksi birinci yılda % 37.26, ikinci yılda % 38.32. arasında değişmiştir. Berkmen_469 çeşidinde ise aynı değerler sırası ile 5.70-6.00 cm, 91.63_150.00 cm, 1120.96_1272.00 kg/da, % 37.10_37.93 olarak belirlenmiştir.