[The role of groundwater in the land-atmosphere interactions in climate and precipitation regime in the Iberian Peninsula] | O papel das augas freáticas nas interaccións terra-atmosfera, no clima e no réxime pluviométrico da Península Ibérica

الجاليكية. A maioría dos modelos climáticos empregados na actualidade non inclúen a dinámica das augas subterráneas nas súas representacións do solo. No entanto, esta reserva de augas freáticas xoga un papel esencial á hora de simular correctamente o clima de rexións con limitacións hídricas e trazos de aridez, como é o caso de amplas extensións no interior da Península Ibérica, onde o nivel freático se atopa próximo á superficie e afecta decisivamente os fluxos de auga e calor que se estabelecen entre o solo e a atmosfera. Co fin de demostrar isto, calculouse en primeiro lugar a profundidade do nivel freático de equilibrio para a Península, achándose que, efectivamente, este é ben pouco profundo en boa parte das zonas semiáridas da mesma, debido á converxencia de fluxo lateral de augas subterráneas. Este nivel freático de equilibrio foi empregado, antes de máis, para simular a dinámica completa do solo co modelo LEAFHYDRO. Así, observouse unha notábel intensificación dos fluxos de evapotranspiración cara á atmosfera e dos campos de humidade do solo con respecto ás simulacións que non inclúen a dinámica das augas subterráneas como condición de contorno inferior do solo. Por último, este modelo de solos LEAFHYDRO acoplouse ao modelo climático WRF-ARW, dando lugar á nova ferramenta computacional WRF-HYDRO, coa cal avaliamos o efecto que ten a implementación integral do ciclo hidrolóxico no clima e no réxime pluviométrico da Península Ibérica. Estas simulacións acopladas dan conta de forma máis realista da precipitación de carácter convectivo que ten lugar na estación seca e que os modelos convencionais subestiman ao non incluir de maneira correcta a memoria que as augas freáticas imprimen na humidade do solo. Esta precipitación "extra", ligada á reciclaxe de humidade, resultou ser da mesma orde que os cambios que se agardan na precipitación como consecuencia do cambio climático na Península Ibérica.