Comparative geometrical morphometries on the mandibles of Anatolian Wild Sheep (Ovis gmelini anatolica) and Akkaraman Sheep (Ovis aries) | Anadolu Yaban Koyunu (Ovis gmelini anatolica) ve Akkaraman Koyununun (Ovis aries) altçene kemikleri üzerinde karşılaştırmalı geometrik morfometri

إنجليزي. Akkaraman sheep (Ovis aries Linnaeus, 1758) are densely breed in the region of Middle Anatolian in Turkey. Anatolian wild sheep (Ovis gmelini anatolica Valenciennes, 1856) is also subspecies of a wild sheep existing in the exact center of these lands and exists as little number only in the place of Bozdağ at the east of Konya. In this study, it is aimed that the mandibular bones of the Akkaraman sheep and Anatolian wild sheep are compared for morphologic and geometric morphometrics. In this study, the mandibular bones of 16 Anatolian wild sheep and 10 specimen Akkaraman sheep were used. In this study, the mandibular bones of the species were appeared quite similar. The geometric morphometrics analysis clearly determined the morphological differences between both species. On the lateral direction of the mandibular bones of each species, mutual ten each pieces homolog landmarks were used. In the analysis of the relative warp, RW1 explained 56.46% of total variation and RW2 explained 11.40% of total variation. Evident differences were determined among all of the homologous landmarks (except to anterio-ventral corner's point of P2 tooth) used at the mandible of Anatolian wild sheep and Akkaraman sheep. As the most evident, firstly, posterio-ventral corner of M3 tooth and homologous landmarks in the levels of anterior directed combination of lines of the angel for the vessels and dorsal-ventral masseteric ridges were observed.

اللغة التركية. Akkaraman koyunu (Ovis aries Linnaeus, 1758), Türkiye'nin Orta Anadolu Bölgesinde yoğun olarak yetiştirilmektedir. Anadolu yaban koyunları da (Ovis gmelini anatolica Valenciennes, 1856), bu toprakların tam merkezinde ve günümüzde sadece Konya ilinin doğusundaki Bozdağ mevkiinde az sayıda bulunan bir yaban koyunu türüdür. Bu çalışmada Akkaraman koyunu ve Anadolu yaban koyunun mandibula kemiklerinin geometrik morfometrik ve morfolojik olarak karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada, 16 adet Anadolu yaban koyunu ve 10 adet de evcil Akkaraman koyunu'nun mandibula kemikleri kullanıldı. Bu çalışmada her iki türe ait mandibula kemiği oldukça benzer gözüküyordu. Ancak geometrik morfometrik analizde, her iki tür arasındaki morfolojik farklılıklar açıkça belirlendi. Her iki türün lateral yönlü mandibula'ları üzerinde karşılıklı 10'ar adet homolog landmark kullanıldı. Relative warp analizinde; RW1 total varyansın %56.46'sını ve RW2 total varyansın %11.40'ını açıkladı. Anadolu yaban koyunları ve Akkaraman koyunlarının mandibula kemiklerinde kullanılan tüm homolog landmarklar (P2 dişin anterio-ventral köşe noktası hariç) arasında belirgin farklılıklar tespit edildi. En belirgin olarak da öncelikle; M3 (molar III. diş)'ün posterio-ventral köşesi, incisura vasorum facialium ve dorsal ile ventral masseterik çizgilerinin anterior yönlü birleşme düzeylerindeki homolog landmarklarda gözlendi.