Farklı anaçlar üzerine aşılı 0900 Ziraat Kiraz Çeşidinde su stresinin bazı vejetatif gelişim parametrelerine etkisi | Effect of water stress on the some evegatif growth parameters of cultivar grafted on different rootstocks 0900 Ziraat Sweet Cherry

إنجليزي. Sweet cherry production areas have been increasing in last years and rootstocks which have different growing characteristic are being used. Therefore, responses of new and present rootstocks to water stress must be determined. For this purpose, one year old 0900 Ziraat sweet cherry variety grafted on Mahaleb (Prunus mahalep L.), Mazzard (Prunus avium L.), Ma x Ma 14 (Prunus mahalep L. x Prunus avium L.), CAB 6 (Prunus cerasus L.) ve Gisela 6 (Prunus cerasus x P. canescens L.) rootstocks were used in this study. This study was conducted at Fruit Research Station, Eğirdir, Isparta-Turkey. The trees were planted into 50-liter pots with 1:2:1:0.5 ratio including sandloam soil:peat:manure. During the experiment, four different drought level were applied to all variety/rootstocks combinations (D1: the soil was fully irrigated to reach field capacity in each irrigation, D2, D3 and D4 treatments; the irrigation levels were changed by giving %75, %50 and %25 of irrigation water applied to D1 treatment). Trunk cross sectional area, shoot length, shoot diameter and leaf area growth were affected negatively depending to stress level intensity. The highest decreasing for leaf area and stomatal density were determined in nurseries grafted on CAB 6 and Gisela 6 rootstocks. According to the degree of resistance to water stress, the rootstocks are ranked as Mahalep, Mazzard, Ma x Ma 14, Gisela 6 and CAB 6. If clonal rootstock are used for sweet cherry growing areas where water resources are scarce Ma x Ma 14 rootstocks can be recommended to sweet cherry growers.

اللغة التركية. Ülkemizde son yıllarda kiraz üretim alanları hızla artmış ve yetiştiricilikte farklı gelişim özelliklerine sahip anaçlar da kullanılmaya başlanmıştır. Bu durumda mevcut anaçlar ile yeni anaçların su stresine karşı gösterdikleri tepkilerin belirlenmesine gereksinim duyulmaktadır. Bu amaçla yürütülen çalışmada Mahlep (Prunus mahalep L.), Kuşkirazı (Prunus avium L.), Ma x Ma 14 (Prunus mahalep L. x Prunus avium L.), CAB 6 (Prunus cerasus L.) ve Gisela 6 (Prunus cerasus x P. canescens L.) anaçları üzerine aşılı 0900 Ziraat kiraz çeşidinin bir yaşlı fidanları kullanılmıştır. Deneme Eğirdir Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü'nde yürütülmüştür. Fidanlar, içerisinde 1:2:1:0.5 oranlarında kumlu-tınlı toprak:torf:çiftlik gübresi harcı bulunan 50 litre hacimli saksılara dikilmiştir. Denemede tüm anaç/çeşit kombinasyonları için 4 farklı kuraklık düzeyi uygulaması (1. uygulama: her sulamada toprak neminin tarla kapasitesine kadar tamamlandığı konu ve 1. uygulamaya verilen suyun %75, %50 ve %25'inin uygulandığı 2., 3. ve 4. uygulamalar) yer almıştır. Yapılan incelemelerde gövde kesit alanı, sürgün uzunluğu, sürgün çapı ve yaprak alanı gelişimleri stres düzeylerinin yoğunluğuna bağlı olarak olumsuz etkilenmiştir. Yaprak alanı ve stoma yoğunluğunda en yüksek azalma CAB 6 ve Gisela 6 anaçlı fidanlarda belirlenmiştir. 0900 Ziraat kiraz çeşidinin aşılı olduğu anaçlarda su stresine dayanıklılık bakımından sıralama Mahlep, Kuşkirazı, Ma x Ma 14, Gisela 6, CAB 6 olarak belirlenmiştir. Elde edilen veriler ışığında su kaynaklarının yetersiz olabileceği koşullarda klon anacı olarak Ma x Ma 14 anacı üreticilere tavsiye edilebilir.