Saniranje žarišta AKS na farmi svinja i značaj biosigurnosnih mera u kontroli bolesti [Rehabilitation of ACS on pig farms and the importance of biosecurity measures in disease control]

التشيكية. Kako izgleda situacija kada za jednu bolest ne postoje specifična terapija i vak cina, mogli smo se uveriti na početku pandemije KOVID 19. Lek je tražen u izolaciji, ograničavanju kretanja, sprečavanju kontakata zdravih i obolelih, dezinfekciji, kako u smislu lične, tako i u smislu dekontaminacije površina i prostora. Jednom rečju, oslonili smo se na biosigurnosne mere. Sa pojavom vakcine, borba protiv ove bolesti poprimila je drugi oblik i značajno je pojednostavljena. Afrička kuga svinja je bolest za koju, još uvek, ne postoji specifična terapija, niti vakcina i “osuđeni” smo na biosigurnosne mere. Prvi slučaj pojave afričke kuge svinja u Srbiji je zabeležen u julu 2019. godine, u naseljenom mestu Rabrovac, opština Mladenovac. Bolest je registrovana u individual nom domaćinstvu, u populaciji domaćih svinja, što je bilo za očekivati obzirom na nivo biobezbednosnih mera u ekstenzivnom načinu držanja. Iako je prvi slučaj, za “iznena đenje”, registrovan u dubini teritorije zemlje, širenje bolesti na prostoru istočne i jugo istočne Srbije, imajući u vidu epizootiološku situaciju afričke kuge svinja u Bugarskoj i Rumuniji, deluje sasvim logično. Kako u ovom delu zemlje preovladava ekstenzivni na čin držanja svinja, sa svim svojim specifičnostima i već pomenutim niskim nivoom bio surnosnih mera, stvoreni su uslovi za širenje bolesti u dužem vremenskom peridu. Jedan od povoljnih elemenata je i činjenica da u ovom delu zemlje nema, u većem broju, velikih aglomeracija svinja, odnosno farmi, koje bi se mogle naći “na udaru”. No, ipak, bolest se pojavila na jedinoj velikoj farmi na ovom području, u naselje nom mestu Halovo, opština Zaječar, u populaciji od oko 20 000 svinja. Nakon laboratorijske potvrde prisustva uzročnika AKS na farmi, naložene su me re u cilju suzbijanja bolesti koje su podrazumevale, pre svega, hitnu depopulaciju živo- Mišo Kolarević i sar.: Saniranje žarišta AKS na farmi svinja i značaj biosigurnosnih mera u kontroli bolesti 37 tinja, neškodljivo uklanjanje leševa i dezinfekciju objekata i prostora. U tu svrhu su an gažovane ekipe centara za brzo reagovanje u slučaju pojave naročito opasnih zaraznih bolesti pri naučnim i specijalističkim institutima u Kraljevu, Nišu, Beogradu i Novom Sadu, kao i raspoloživi kadrovski kapaciteti područnog specijalističkog instituta u Za ječaru. Tom prilikom, u periodu od 16. do 28. aprila, izvršena je eutanazija 18 520 svi nja različitih kategorija čiji su leševi neškodljivo uklonjeni u za tu priliku, posebno pri premljenu jamu grobnicu, uz sprovođenje svih drugih mera u cilju sprečavanja daljeg širenja bolesti. Sam broj eutanaziranih svinja dovoljno ilustruje obim štete koju AKS može naneti svinjarskoj proizvodnji u slučaju pojave u velikim aglomeracijama. Treba napomenuti i da se iz priloženog može steći jasan uvid u stepen spremnosti i efikasnosti timova za brzo reagovanje iz naučnih i specijalističkih instituta jer su mere na samoj farmi sprovedene u vrlo kratkom roku