Breeding value of selected apple cultivars (Malus domestica) for the resistance to apple scab and powdery mildew | Wartość hodowlana wybranych odmian jabłoni (Malus domestica) pod względem odporności na parcha i mączniaka jabłoni

إنجليزي. The aim of the study was to assess the suitability of several apple cultivars for breeding of new genotypes resistant/low susceptible to apple scab and powdery mildew based on their general (GCA) and specific (SCA) combining abilities. Infection degree of the apple seedlings, being the progeny of 11 cultivars crossed in the model: ♀4 x ♂7 – 4 maternal cultivars (‘Alwa’, ‘Golden Delicious’, ‘Free Redstar’, ‘Gold Milenium’) and 7 paternal cultivars (‘Glogierówka’, ‘Kronselka’, ‘Kosztela’, ‘McIntosh’, ‘Oliwka Żółta’, ‘Malinowa Oberlandzka’, ‘Koksa Pomarańczowa’) by both apple pathogens was evaluated in July 2019. Significantly negative value for the GCA effect for the infection degree by apple scab was estimated for ‘Free Redstar’. This indicates that this cultivar is a good donor of genes responsible for resistance to apple scab in the progeny. Negative value of GCA effect for susceptibility to powdery mildew was also stated for ‘Free Redstar’. This means that this cultivar may serve as good donor of genes determining resistance/low susceptibility to powdery mildew in its progeny. Negative SCA effects for resistance/low susceptibility to apple scab, moreover, were indicated for 3 cross combinations: ‘Free Redstar’ x ‘McIntosh’, ‘Alwa’ x ‘Malinowa Oberlandzka’ and ‘Alwa’ x ‘McIntosh’. This indicates that genetic interaction of both parental genotypes results in genetic determination of resistance or high tolerance to apple scab in their progeny.

تلميع. Celem badań była ocena przydatności kilku odmian jabłoni do hodowli nowych genotypów odpornych/mało podatnych na parcha i mączniaka jabłoni w oparciu o ich ogólną (GCA) i specyficzną zdolność kombinacyjną (SCA). Stopień porażenia siewek jabłoni, stanowiących potomstwo 11 genotypów jabłoni, krzyżowanych w układzie czynnikowym: ♀4 × ♂7 – 4 odmiany mateczne (‘Alwa’, ‘Golden Delicious’, ‘Free Redstar’, ‘Gold Milenium’) i 7 odmian ojcowskich (‘Glogierówka’, ‘Kronselka’, ‘Kosztela’, ‘McIntosh’, ‘Oliwka Żółta’, ‘Malinowa Oberlandzka’, ‘Koksa Pomarańczowa’) przez oba patogeny oceniono w lipcu 2019 r. Istotnie ujemną wartość efektu GCA dla stopnia porażenia siewek przez parcha jabłoni oszacowano dla odmiany ‘Free Redstar’. Wskazuje to, że odmiana ta jest donorem genów warunkujących ‘odporność’ lub małą podatność na parcha jabłoni u potomstwa. Istotnie ujemną wartość efektu GCA dla stopnia porażenia siewek przez mączniaka jabłoni oszacowano dla odmiany ‘Free Redstar’. Oznacza to, że genotyp ten jest donorem genów warunkujących ‘odporność’ lub małą podatność na mączniaka jabłoni u siewek. Negatywne efekty SCA dla stopnia porażenia siewek przez parcha jabłoni uzyskano dla 3 rodzin mieszańców: ‘Free Redstar’ × ‘McIntosh’, ‘Alwa’ × ‘Malinowa Oberlandzka’ i ‘Alwa’ × ‘McIntosh’. Oznacza to, że w przypadku tych rodzin genetyczne współdziałanie obu genotypów rodzicielskich warunkuje ‘odporność’ lub małą podatność roślin na parcha jabłoni.