PL: Taksonomia i ekologia roztoczy z rodziny Trombiculidae (Actinotrichida: Parasitengona) związanych z nietoperzami (Mammalia: Chiroptera) w Polsce | EN: Taxonomy and ecology of mites of the family Trombiculidae (Actinotrichida: Parasitengona) associated witch bats (Mammalia: Chiroptera) in Poland

abstractPL: Pomimo rosnącego zainteresowania roztoczami z rodziny Trombiculidae (Parasitengona: Actinotrichida), informacje dotyczące ekologii grupy są akcydentalne, a wiedza na temat biologii gatunków związanych z nietoperzami jest fragmentaryczna. Ektopasożytnicze larwy są głównym stadium pozyskiwanym na potrzeby analiz taksonomicznych. Identyfikacja oparta wyłącznie na kryterium morfologicznym nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytania o granice gatunków oraz pokrewieństwa na poziomie wewnątrz- i międzyrodzajowym. W świetle powyższego weryfikacji wymaga również wiedza na temat specyficzności żywicielskiej larw. Celem rozprawy jest ustalenie składu gatunkowego Trombiculidae związanych z nietoperzami w Polsce oraz poznanie biologii i ekologii tych roztoczy, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów kształtujących interakcje z żywicielami. Badania prowadzono w Polsce latach 2015-2019. Materiał badawczy stanowiły larwy zebrane przyżyciowo z Chiroptera, deutonimfy pozyskane na drodze hodowli laboratoryjnej larw oraz aktywne stadia rozwojowe odłowione z dziennych kryjówek nietoperzy. W pozyskanym materiale, na podstawie analiz morfologicznych, wykazano obecność 10 gatunków: Leptotrombidium dumitrescui (Feider, 1955), Leptotrombidium myoticulum Feider, 1968, Leptotrombidium silvaticum Hushcha i Schluger, 1967, Leptotrombidium russicum (Oudemans, 1902), Leptotrombidiumfu//eri (Ewing, 1945), Leptotrombidium sp. l, Leptotrombidium sp. 2, Leptotrombidium sp. 3, Leptotrombidium sp. 4, Leptotrombidium sp. 5. Wszystkie stwierdzenia, za wyjątkiem L. russicum i L. silvaticum, dotyczą gatunków nowych dla fauny Polski. Potwierdzono występowanie L. russicum na Chiroptera w Polsce; dla L. silvaticum, wykazywanego dotychczas z gryzoni, nietoperze stanowią nową grupę żywicielską. W przypadku czterech gatunków (L. dumitrescui, L. myoticulum, L. silvaticum, L. fulleri) poszerzone zostały informacje na temat spektrum żywicieli. Analizy molekularne, z uwagi na brak czytelnych sekwencji pozyskanych od wszystkich gatunków wyodrębnionych w oparciu o kryterium morfologiczne, potwierdziły odrębny status trzech gatunków L. russicum, Leptotrombidium sp. I oraz Leptotrombidium sp. 2, z których ostatni reprezentuje potencjalny gatunek kryptyczny. Wewnątrzgatunkowy dystans (K2P) analizowanych sekwencji COI wyniósł 0—6 0/0; dystans międzygatunkowy kształtował się na poziomie 33 0/0. Larwy Trombiculidae obserwowano od lipca do kwietnia, przy najwyższej liczebności odnotowanej jesienią, podczas rojenia nietoperzy. Samce Chiroptera infestowane były częściej niż samice (83% stwierdzeń), najwyższą infestację odnotowano na Barbastella barbastellus (Schreber, 1774), Plecotus auritus (L.) oraz Myotis bechsteinii (Kulał, 1817). Larwy występujące na nietoperzach zajmowały miejsca nieowłosione ze swobodnym dostępem do skóry żywiciela - małżowiny uszne, koziołek i pysk. Obecność larw (nassanych oraz nienassanych) a także deutonimf potwierdzono w dziennych schronieniach nietoperzy, na obszarach leśnych. W przypadku Trombiculidae, powiązanie z określonymi typami siedlisk, przy niskiej specyficzności żywicielskiej, wydaje się być czynnikiem kluczowym, determinującym związki z żywicielami.

abstractEN: Despite the growing interest in mites of the family Trombiculidae (Parasitengona: Actinotrichida) worldwide, knowledge of the ecology of these mites is scarce and data on the biology of species associated with bats are fragmentary. Parasitic larvae constitute the main instar, collected for purpose of taxonomic analyzes. The identification based predominantly on morphological criterion does not allow an answer to the question about the actual species borders as well as relationships at the intra- and interspecific level. In light of the above, data on host specificity of parasitic larvae also need to be verified. The aim of the dissertation is to revise Trombiculidae species related to bats in Poland, initiatory recognition of their biology and ecology as well as understanding the interactions between the parasite instar and the host group. The research was conducted in 2015—2019. Larvae collected from Chiroptera, deutonymphs obtained through laboratory cultivation and active development instars collected from bats' daily roost were subject to analyses. A total of ten species of Trombiculidae (based on the morphological criterion) were found: Leptotrombidium dumitrescui (Feider, 1955), Leptotrombidium myoticulum Feider, 1968, Leptotrombidium silvaticum Hushcha i Schluger, 1967, Leptotrombidium russicum (Oudemans, 1902), Leptotrombidiumfulleri (Ewing, 1945), Leptotrombidium sp. l , Leptotrombidium sp. 2, Leptotrombidium sp. 3, Leptotrombidium sp. 4, Leptotrombidium sp. 5. All confirmed species, except for L. russicum and L. silvaticum, refer to new species for Polish fauna. Leptotrombidium russicum was confirmed on Chiroptera in Poland; bats represent a new host group for L. silvaticum hence known from rodents. In case of four species (L. dumitrescui, L. myoticulum, L. fulleri, L. silvaticum) the knowledge on the spectrum of host species was improved. Molecular analyzes, due to the lack of readable sequences obtained from all species identified on the basis of morphological criteria, confirmed the separate status of three species - L. russicum, Leptotrombidium sp. I and Leptotrombidium sp. 2, the last of which represents a potential cryptic species. The intraspecific distance (K2P) of the analyzed COI sequences was 0—6%; the interspecies distance was < 33%. Trombiculidae larvae were observed from July to April, with the highest numbers recorded in autumn during bat swarming. Males were infested more often than females (83% Of confirmations), the highest infestation was stated on Barbastella barbastellus (Schreber, 1774), Plecotus auritus (L.) and Myotis bechsteinii (Kuhl, 1817) species connected with forest ecosystem. The larvae located on bats occupied hairless areas with free access to the host's skin - auricles, tragus and muzzle. The presence of larvae (engorged and unfed) and deutonymphs has been confirmed in the daily bat roosts in forest areas. In the case of Trombiculidae, the connection with particular habitat specificity of the mite is a main factor determining the relationship with hosts.

status: finished

collation: 127