The effect of variety and the sowing date on overwintering and yielding of the pea (Pisum sativum L.) in the Kuyavian-Pomeranian Voivodeship | Wpływ odmiany i terminu siewu na przezimowanie i plonowanie grochu siewnego (Pisum sativum L.) w województwie kujawsko-pomorskim

إنجليزي. The subject of the study was the evaluation of the yield of 14 foreign pea cultivars sown in 3 autumn terms and in the spring term, in which the domestic cultivar Batuta was also sown. Strict 2-factor field experiments were conducted in 3 growing seasons (2017/2018, 2018/2019 and 2019/2020). Spring plant density, seed yield, protein content and yield in seeds and leaf area index (LAI) were determined. In the 1st and 2nd sowing date in 2017, no varieties overwintered, and in the 3rd date – only 5 varieties. Due to the drought in spring 2018, the average seed yield of all foreign varieties was only 1.63 t‧ha–1. In the 2018/2019 season, thanks to more favorable thermal conditions, only 6 varieties from the 1st date and 2 varieties from the 2nd sowing date did not overwinter. However, in 2019, extremely unfavorable humidity conditions were recorded, which is why the average seed yield from the examined dates was only 1.90 t‧ha–1. Only in the favorable 2019/2020 season, all varieties from all autumn sowing dates overwintered, and their average seed yield from the examined dates was 3.52 t‧ha–1.

تلميع. Przedmiotem badań była ocena plonowania 14 zagranicznych odmian grochu siewnego wysiewanych w 3 terminach jesiennych i terminie wiosennym, w którym wysiewano krajową odmianę Batuta. Ścisłe dwuczynnikowe doświadczenia polowe przeprowadzono w 3 sezonach wegetacyjnych (2017/2018, 2018/2019 i 2019/2020). Określano wiosenną obsadę roślin, plon nasion, zawartość i plon białka w nasionach oraz indeks powierzchni liściowej (LAI). W pierwszym i drugim terminie siewu w 2017 r. nie przezimowały żadne odmiany, a w terminie trzecim – tylko 5 odmian. Z powodu suszy wiosną 2018 r. średni plon nasion wszystkich odmian zagranicznych wynosił zaledwie 1,63 t‧ha–1. W sezonie 2018/2019 dzięki korzystniejszym warunkom termicznym nie przezimowało tylko 6 odmian z pierwszego terminu i 2 odmiany z drugiego terminu siewu. Jednak w 2019 r. zanotowano skrajnie niekorzystne warunki wilgotnościowe, dlatego średni plon nasion z tych terminów wynosił zaledwie 1,90 t‧ha–1. Wszystkie badane odmiany przezimowały jedynie w korzystnym sezonie 2019/2020 i ich średni plon nasion z badanych terminów wynosił 3,52 t‧ha–1, a najwyższy plon uzyskano w trzecim jesiennym terminie siewu.