EVALUATION OF NDVI AND QY VALUES FOR SCREENING A SOYBEAN COLLECTION FOR DROUGHT TOLERANCE | NDVI ЖӘНЕ QY МӘНДЕРІН ҚОЛДАНУ НӘТИЖЕСІНДЕ ҚЫТАЙ БҰРШАҚ КОЛЛЕКЦИЯСЫНЫҢ ҚҰРҒАҚШЫЛЫҚҚА ТӨЗІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ | ОЦЕНКА ЗНАЧЕНИЙ NDVI ИQY ДЛЯ СКРИНИНГА КОЛЛЕКЦИИ СОИ НА ЗАСУХОУСТОЙЧИВОСТЬ

إنجليزي. The article presents the results of analysis of NDVI and QY – soybean plant biomass accumulation indicators – which are measured with Green Seeker and Fluor Pen 100 devices. The studied soybean collection material was grown in conditions of southeast of Kazakhstan and had two treatments applied to it: soybean varieties were irrigated in one set of plots and left without irrigation in the other set of plots. Based on the evaluation of the growing season duration, depending on the sum of the positive temperatures accumulated during the growing season, the collection material of the irrigated plots was divided into 6 maturity groups and material of the non-irrigated plots was divided into 7 maturity groups. To identify the drought-tolerant forms, the productivity indicators of the soybean varieties were evaluated. In the absence of irrigation during vegetative period, the values of NDVI were in the range of 0.72-0.88 for drought-tolerant soybean samples, and in the range of 0.62-0.70 for the samples that are not drought-tolerant. The QY levels for drought-tolerant soybean samples, in the absence of vegetative irrigation, were in the range of 0.68-0.71, and for the samples not tolerant to drought – in the range of 0.56-0.67. Soybean samples of the collection had different levels of tolerance to the drought stress as reflected by NDVI and QY. The results of productivity evaluation were confirmed by measurements of the NDVI and QY, thus, it was demonstrated that these latter indicators can be used as additional markers in screening for drought tolerance.

الكازاخستانية. Мақаладақытайбұршақөсімдігіндебиомассаныңжиналуы – NDVI және QY мәндері, Green Seeker және FluorPen 100 импульсті модульденгенқұралыменалынғанзерттеулердіңнәтижелерікөрсетілген. ЗерттелініпотырғанқытайбұршақтыңколлекциялықүлгілеріҚазақстанныңоңтүстік-шығысаймағындастационардаекіжағдайда: суғарылатынжәнесуғарылмайтынаймақтаөсірілді. Вегетациялықкезеңніңұзақтығынбағалаунәтижелерібойыншазерттелінгенколлекциялықматериалвегетациялықкезеңдежинақталғаноңтемпературалардыңсомасынабайланыстысуғарылатынаймақтапісіп-жетілуінебайланысты 6 топқа, алсуғарылмайтынаймақта 7 топқабөлінді. Құрғақшылыққатөзімдіқытайбұршақүлгілеріндевегетациялықсуаруболмағанкезде NDVI деңгейі 0,72-0,88 шегінде, төзімсізүлгілерінде – 0,62-0,70 шегіндеболды. Құрғақшылыққатөзімдіқытайбұршақүлгілерінде QY деңгейівегетациялықсуаруболмағанкезде 0,68-0,71 шегінде, алтөзімсізүлгілерінде– 0,56-0,67 шегіндеболды. Коллекциялықүлгілерқұрғақшылықстресінәртүрліөткерді, бұлөзкезегіндепісіп-жетілутоптарынабайланысты NDVI және QY көрсеткіштерінеәсеретті. Коллекциялықсортүлгілерініңқұрғақшылаққатөзімділікәсерінбағалаунәтижелеріөнімділікбелгілерібойыншақұрғақшылыққатөзімдіформалардыанықтаумақсатындакөпжағдайда NDVI және QY параметрлерініңфизиологиялықөлшемдерінқолдануғаболатындығындәлелдеді. Осылайша, бұләдістерқытайбұршақтыңқұрғақшылыққатөзімділігінескринингжасаукезіндеқосымшамаркерлерретіндеқолданылуымүмкін.

الروسية. Соя – является стратегической культурой в мировом земледелии,однако она может снизить урожайность вследствие изменения климата в сторону потепления и аридности. Засуха является одним из значимых абиотических стрессовых факторов, который сильно влияет на кратковременные, а также долгосрочные характеристики растений.Исследования физиологии устойчивости сельскохозяйственных растений к засухе и поиски путей её повышения являются актуальной задачей современного растениеводства. Лист растения, как основной фотосинтетический орган, выполняющий функцию дыхания, транспирации и гуттации, наиболее четко демонстрируют реакцию растений на стресс засухи. В данных исследованиях целью являлось оценка значений NDVI и QYлистьев сои и применимости методов цифрового, инструментального фенотипирования параметров флуоресценции в скрининге коллекции сои на засухоустойчивость в условиях поливного и неполивного стационаров. Для исследования были использованы коллекционные образцы сои 6 групп спелости (98 образцов), выращенные на двух контрастных фонах: в условиях орошения и без орошения. На неорошаемом стационаре коллекционные образцы по-разному переносили стресс засухи, что отразилось на показателях NDVI и QY в зависимости от группы спелости. У засухоустойчивых образцов при отсутствии вегетационных поливов уровень NDVI находился в пределах 0,72-0,88, у неустойчивых - 0,62-0,70.Уровень QY у засухоустойчивых образцов при стрессе засухи находился в пределах 0,68-0,71, у неустойчивых 0,56-0,67. Результаты оценки влияния стресса засухи на коллекционные сортообразцы с целью выделения засухоустойчивых форм по признакам продуктивности в большинстве случаев подтверждаются физиологическими измерениями параметров NDVI и QY. Таким образом, данные методы могут быть дополнительными маркерами при скрининге сои на засухоустойчивость