MONITORING THE STATE OF WOODY AND SHRUBS PLANTS "FOOTBALL PLAYERS" IN THE SQUARE OF THE CITY OF ASTANA: green plantings; monitoring; control; condition category; safety; integral assessment; GIS technologies; satellite imagery. | АСТАНА ҚАЛАСЫ «ФУТБОЛШЫЛАР» CКВЕРІНІҢ АҒАШ ЖӘНЕ БҰТАЛЫ ӨСІМДІКТЕРІ ЖАҒДАЙЫН МОНИТОРИНГІЛЕУ: жасыл екпелер; мониторинг; бақылау; жағдай категориясы; сақталу; интегралды бағалау; ГАЖ технологиялары; ғарыштық түсірілім. | АСТАНА ҚАЛАСЫ «ФУТБОЛШЫЛАР» CКВЕРІНІҢ АҒАШ ЖӘНЕ БҰТАЛЫ ӨСІМДІКТЕРІ ЖАҒДАЙЫН МОНИТОРИНГІЛЕУ: жасыл екпелер; мониторинг; бақылау; жағдай категориясы; сақталу; интегралды бағалау; ГАЖ технологиялары; ғарыштық түсірілім.

إنجليزي. The stability and durability of green spaces in urban environments are influenced by abiotic factors, recreational load, and the impact of vehicles. The dendroflora of parks and squares affects the improvement of the ecosystem: improvement of the microclimate, interception of precipitation, decrease in air temperature, removal of atmospheric pollution, psychological well-being of a person, diversity of insects and birds [1,2,3]. In this regard, the problem of preserving urban tree plantations is relevant, which requires a timely analysis of their condition [4,5,6]. Woody plants can be used as bioindicators of pollution [7,8]. With timely monitoring of the state of plantings, it is possible to identify weakened ones that have lost their decorative effect and replace them [9]. The use of modern technologies in landscaping and its monitoring is effective, for example: GIS technologies and satellite imagery. We used them in our research.

الكازاخستانية. Қалалық ортадағы жасыл кеңістіктердің тұрақтылығы мен ұзақ мерзімділігіне абиотикалық факторлар, рекреациялық жүктеме және көліктер әсер етеді. Саябақтар мен скверлердің дендрофлорасы экожүйені жақсартуға әсер етеді: микроклиматтың жақсаруы, жауын-шашынның тоқтауы, ауа температурасының төмендеуі, атмосфераның ластануының жойылуы, адамның психологиялық әл-ауқаты, жәндіктер мен құстардың әртүрлілігі [1,2, 3]. Осыған байланысты қалалық ағаш екпелерін сақтау мәселесі өзекті болып табылады, бұл олардың жағдайына дер кезінде талдау жасауды талап етеді [4,5,6]. Ластанудың биоиндикаторы ретінде сүректі өсімдіктерді қолдануға болады [7,8]. Көгалдандыру жағдайын уақтылы бақылай отырып, сәндік әсерін жоғалтқан әлсірегендерін анықтап, оларды ауыстыруға болады [9]. Көгалдандыруда, оны мониторингілеуде қазіргі заманғы технологияларды қолдану тиімді, мысалы: ГИС технологияларды және Ғарыштық түсірілімдерді. Біз өзіміздің зерттеулерімізде оларды қолдандық.

الروسية. Қалалық ортадағы жасыл кеңістіктердің тұрақтылығы мен ұзақ мерзімділігіне абиотикалық факторлар, рекреациялық жүктеме және көліктер әсер етеді. Саябақтар мен скверлердің дендрофлорасы экожүйені жақсартуға әсер етеді: микроклиматтың жақсаруы, жауын-шашынның тоқтауы, ауа температурасының төмендеуі, атмосфераның ластануының жойылуы, адамның психологиялық әл-ауқаты, жәндіктер мен құстардың әртүрлілігі [1,2, 3]. Осыған байланысты қалалық ағаш екпелерін сақтау мәселесі өзекті болып табылады, бұл олардың жағдайына дер кезінде талдау жасауды талап етеді [4,5,6]. Ластанудың биоиндикаторы ретінде сүректі өсімдіктерді қолдануға болады [7,8]. Көгалдандыру жағдайын уақтылы бақылай отырып, сәндік әсерін жоғалтқан әлсірегендерін анықтап, оларды ауыстыруға болады [9]. Көгалдандыруда, оны мониторингілеуде қазіргі заманғы технологияларды қолдану тиімді, мысалы: ГИС технологияларды және Ғарыштық түсірілімдерді. Біз өзіміздің зерттеулерімізде оларды қолдандық.