STUDY OF THE DEGREE OF HEAVY METALS IN THE COWS’ MILK OF THE FARM "AIDARBAYEV" | «АЙДАРБАЕВ» ШАРУА ҚОЖАЛЫҒЫНЫҢ СИЫРЛАРЫ СҮТІНІҢ АУЫР МЕТАЛДАРМЕН ЛАСТАНУ ДӘРЕЖЕСІН ЗЕРТТЕУ | ИССЛЕДОВАНИЕ СТЕПЕНИ ЗАГРЯЗНЕНИЯ ТЯЖЕЛЫМИ МЕТАЛЛАМИ МОЛОКА КОРОВ КРЕСТЬЯНСКОГО ХОЗЯЙСТВА «АЙДАРБАЕВ»

إنجليزي. The article presents the results on the level of heavy metal contamination of milk from cows of the Aidarbayev farm located in the Almaty region. Monitoring of the facility for heavy metal content during the research period showed that heavy metal content was detected in milk samples. Heavy metals (Cd and Pb) were found in milk in various quantitative combinations, while mercury and arsenic were not detected. The largest number of them were found in the autumn period. The cadmium content averaged 0.07 mg/l. The detected lead content in milk samples averaged 0.0153 mg/l in spring, 0.0142 mg/l in summer, and 0.0161 mg/l in autumn. However, the above indicators did not exceed the maximum permissible concentration. The results obtained can serve as a basis for monitoring the state of the environment by the content of heavy metals in natural objects of the country.

الكازاخستانية. Мақалада Алматы облысында орналасқан «Айдарбаев» шаруа қожалығы сүтінің ауыр металдармен ластану деңгейі туралы нәтижелер берілген. Зерттеуге арналған сүт үлгілері 2020 жылдың көктем, жаз және күз мезгілдерінде алынды. Зерттеу жұмыстары Қазақ ұлттық аграрлық университетінің Қазақстан-Жапон инновациялық орталығының зертханаларында TaLab вольтамперометриялық анализаторлы novaa 350 атомдық-адсорбциялық спектрометрінде жүргізілді. Кадмийдің анықталған көрсеткіші орта есеппен 0,07 мг/л болды. Қорғасынның сүт үлгілерінен анықталған мөлшері көктем мезгілінде орта есеппен 0,0153 мг/л құраса, жаз айларындағы орташа көрсеткіші 0,0142 мг/л, ал, күз мезгіліндегі анықталған орташа мөлшері 0,0161 мг/л құрады. Ал, күшән мен сынап мөлшері анықталмады. Зерттеу нәтижесі бойынша сүт құрамында кадмий, сынап, қорғасын және күшән мөлшері рұқсат етілген концентрация шегінен аспады. Алынған нәтижелер еліміздің табиғи нысандарындағы ауыр металдардың құрамы бойынша қоршаған ортаның жағдайына мониторинг жүргізу үшін негіз бола алады.

الروسية. В статье представлены результаты об уровне загрязнения тяжелыми металлами молока коров крестьянского хозяйства «Айдарбаев», расположенного в Алматинской области. Мониторинг объекта на содержание тяжелых металлов в течение исследовательского периода показал, что в пробах молока обнаружено содержание тяжелых металлов. Тяжелые металлы (Cd и Рb) содержались в молоке в различных количественных сочетаниях, а ртуть и мышьяк не были обнаружены. Наибольшее их количество обнаружены в осеннем периоде. Содержание кадмия составляло в среднем 0,07 мг/л. Выявленное содержание свинца в молочных образцах в весенний период составило в среднем 0,0153 мг/л, в летний период - 0,0142 мг/л, а в осенний период - 0,0161 мг/л. Однако вышеуказанные показатели не превышали предельно-допустимой концентрации. Полученные результаты могут служить основой для проведения мониторинга состояния окружающей среды по содержанию тяжелых металлов в природных объектах страны.