Determing Adaptation Of Some Cowpea (Vigna unguiculata L. Walp) Local Populations And Registered Cultivars To Siirt Ecological Conditions | Bazı Börülce (Vigna unguiculata L. Walp) Yerel Popülasyonlarının ve Tescilli Çeşitlerinin Siirt Ekolojik Koşullarına Adaptasyonunun Belirlenmesi

إنجليزي. The Southeastern Anatolia region is not suitable for bean cultivation due to its extremely hot and dry climate characteristics in summer season. As an alternative to bean cultivation, the cowpea plant is thought to be a new selection to the regional agricultural production pattern. Cowpea is a genus with higher tolerance to hot and arid climatic conditions. The 75% of total cowpea production is cultivated in Aegean region and the 45% of this production is obtained from İzmir. This study was laid out to determine adaptation of different cowpea genotypes to the Siirt conditions. The 3 local populations and 3 registered cultivars (Karnıkara, Karagöz, Akkız) were used as material. The emergence time, flowering time, pod setting time, plant height, number of branches per plant, first pod height, pod length, number of pods per plant, number of seeds per pod, number of seeds per plant, 1000-seed weight, biological yield, seed yield and harvest index were observed in the study. Accordig to the results, the differences between cultivars and local populations were statistically significant in terms of all characteristics excepts for emergence time and the number of branches per plant. The grain yield values of used genotypes in the study varied between 76.6-223.7 kg da-1 and the highest grain yield was obtained from Karagöz variety. As a result, it was determined that the Karagöz cultivar has an helpful potantial in terms of cultivation in Siirt ecological conditions.

اللغة التركية. Güneydoğu Anadolu bölgesi yaz dönemindeki aşırı sıcak ve kuru iklim özellikleri nedeniyle fasulye yetiştiriciliğine uygun değildir. Fasulye tarımına bir alternatif olarak börülce bitkisinin bölge tarımsal üretim desenine bir alternatif olabileceği düşünülmektedir. Börülce, sıcak ve kurak iklim koşullarına toleransı daha yüksek olan bir cinstir. Türkiye’de üretilen toplam börülcenin %75’i Ege bölgesinde yetiştirilmekte ve bu üretimin %45’i ise İzmir ilinde gerçekleşmektedir. Bu çalışma, farklı börülce genotiplerinin Siirt koşullarına adaptasyonunun belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Materyal olarak 3 adet yerel popülasyon ve 3 adet tescilli çeşit (Karnıkara, Karagöz, Akkız) kullanılmıştır. Çalışmada, çıkış süresi, çiçeklenme süresi, bakla bağlama süresi, bitki boyu, bitkide dal sayısı, ilk bakla yüksekliği, bakla uzunluğu, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, bitkide tane sayısı, 1000-tane ağırlığı, biyolojik verim, tane verimi ve hasat indeksi incelenmiştir. Çalışma sonucunda çıkış süresi ve bitkide dal sayısı hariç incelenen diğer özellikler bakımından çeşit ve yerel popülasyonlar arasında oluşan farklılıkların istatistiki açıdan önemli olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada kullanılan genotiplere ait tane verimi değerleri 76.6-223.7 kg/da arasında değişkenlik göstermiş ve en yüksek tane verimi Karagöz çeşidinden elde edilmiştir. Sonuç olarak, Karagöz çeşidinin Siirt ekolojik koşullarında yetiştiricilik açısından önemli bir potansiyele sahip olduğu belirlenmiştir.