Supply Chain and Value Added on Custard Apple ‘Phetch Pakchong’ in Pak Chong District, Nakhon Ratchasima Province | ห่วงโซ่อุปทานและการเพิ่มมูลค่าของน้อยหน่าผลสดพันธุ์เพชรปากช่อง ของอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา

إنجليزي. This study was mixed methods research using an in-depth interview with five farmers who grew custard apple ‘Phetch Pakchong’, in Pak Chong District, Nakhon Ratchasima Province, using snowball sampling. It aimed to study structure of the supply chain, operational process, cost and cost reduction method for ‘Petch Pakchong’ farmers. In addition, online questionnaires collected data from 101 undergraduate students in Faculty of Agriculture, Kasetsart University, Bang Khen Campus in order to find the ways to add value to custard apple. The findings were; 1) the structure of supply chain included suppliers, farmers, and distribution channels within domestic and international consumers, 2) process operations were production factors providing, planting, maintenance, harvest, and distribution, 3) the average total cost of ‘Phet Pakchong’ was 13,726.70 Baht/year/rai, 4) inner packaging that can add value from normal plastic bags are clear top paper box with value added 32.23 Baht/kg value and 5) specific individual packaging that can add value from regular fresh custard apple were full-effect mesh foam wrapping and branding with value added 10.90 Baht/piece. Finally, the individual package of mesh foam units with different colors had no statistically different effect on the price. The farmers can use the results to reduce costs and increase the value of ‘Petch Pakchong’ in the future.

التايلاندية. การศึกษาครั้งนี้ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกกับเกษตรกรผู้ปลูกน้อยหน่าพันธุ์เพชรปากช่อง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 5 สวน ด้วยการสุ่มตัวอย่างแบบอ้างอิงด้วยบุคคลและผู้เชี่ยวชาญ เพื่อศึกษาโครงสร้างห่วงโซ่อุปทาน กระบวนการดำเนินงาน ต้นทุน และวิธีการลดต้นทุนของเกษตรกรผู้ปลูกน้อยหน่าพันธุ์เพชรปากช่อง นอกจากนี้ยังมีการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามออนไลน์ โดยสุ่มตัวอย่างจากนิสิตระดับปริญญาตรี คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน จำนวน 101 ราย เพื่อศึกษาและหาวิธีการเพิ่มมูลค่าน้อยหน่า     ผลสด จากการศึกษาพบว่า 1) โครงสร้างของห่วงโซ่อุปทานประกอบด้วยซัพพลายเออร์ เกษตรกร และช่องทางการจัดจำหน่ายที่หลากหลายทั้งในและต่างประเทศ 2) กระบวนการดำเนินงาน ได้แก่ เตรียมปัจจัยพื้นฐาน ปลูก ซ่อมแซม ดูแลรักษา เก็บเกี่ยว และจัดจำหน่าย 3) ต้นทุนรวมโดยเฉลี่ยของการปลูกน้อยหน่าพันธุ์เพชรปากช่อง เท่ากับ 13,726.70 บาท/ปี/ไร่ 4) รูปแบบบรรจุภัณฑ์ชั้นในที่สามารถเพิ่มมูลค่าจากถุงพลาสติกหูหิ้วปกติได้สูงสุด ได้แก่ กล่องทึบด้านบนใส เพิ่มมูลค่า 32.23 บาท/กิโลกรัม 5) รูปแบบบรรจุภัณฑ์เฉพาะหน่วยที่สามารถเพิ่มมูลค่าจากน้อยหน่าผลสดปกติได้สูงสุด ได้แก่ การห่อโฟมตาข่ายแบบเต็มผลและติดตราสินค้า เพิ่มมูลค่า 10.90 บาท/ผล และบรรจุภัณฑ์เฉพาะหน่วยแบบโฟมตาข่ายที่สีแตกต่างกัน (สีเหลือง ขาว และแดง) มีผลต่อราคา ที่ยอมรับได้ของน้อยหน่าผลสดที่ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งเกษตรกรสามารถนำไปใช้ในการลดต้นทุนและเพิ่มมูลค่าของน้อยหน่าผลสดพันธุ์เพชรปากช่องได้ต่อไป