PL: Wprowadzenie do uprawy żeń-szenia indyjskiego Withania somnifera L. | EN: Introduction to the cultivation of Indian ginseng Withania somnifera L.

abstractPL: Withania somnifera L., popularnie znana jako ashwagandha, jest rośliną wykorzystywaną w przemyśle farmakologicznym jako wartościowy adaptogen ułatwiający przystosowanie organizmu do stresu. Wykorzystywana jest przy wspomaganiu leczenia chorób układu nerwowego, terapiach hormonalnych, chorobach układu krwionośnego oraz ogólnej poprawy odporności organizmu. Uprawa witanii wiąże ze sobą szereg przeszkód związanych z jej adaptacją do umiarkowanego klimatu Polski oraz wymagań odnośnie jej zapotrzebowania w składniki pokarmowe i wodę. Doświadczenia obejmowały wpływ dawki nawożenia azotowego przedwegetacyjnego i pogłównego (50+0 kg N/ha, 50+50 kg N/ha, 100+50 kg /ha) oraz częstotliwości nawadniania uprawy (brak podlewania, w okresach suszy, raz w tygodniu, dwa razy w tygodniu) na rozwój ziela i korzenia witanii. Z obu doświadczeń zostały pobrane próbki roślinne materiału świeżego i suchego w celu ich analizy na zawartość chlorofilu a+b (w tym chlorofil a i b), karotenoidów ogółem, β-karotenu, witaminy C, polifenoli, aktywności antyoksydacyjnej mierzonej testem FRAP i ABTS oraz zawartości poszczególnych fragmentów roślin w makro i mikroskładniki. Doświadczenie obejmujące nawożenie uprawy obejmowało również analizę pierwiastkową gleby, jej odczyn i stopień zasolenia z miejsc wzrostu korzeni oraz z pasów bocznych nie obejmujących uprawy. Najkorzystniejszą dawką nawożenia azotowego było 50+50 kg N/ha, wykazująca największy plon surowców. W przypadku częstotliwości nawadniania największy plon uzyskano z upraw podlewanych w okresach niedoboru wody. Doświadczenia polowe wykazały możliwość uprawy ashwagandhy jako wartościowego surowca w zmieniającym się klimacie Polski.

abstractEN: Withania somnifera L., commonly known as ashwagandha, is a plant used in the pharmaceutical industry as a valuable adaptogen that facilitates the body's adaptation to stress. It is utilized in supporting the treatment of diseases of the nervous system, hormonal therapies, cardiovascular diseases and overall improvement of the body's immunity. Cultivating ashwagandha involves several challenges related to its adaptation to the temperate climate of Poland and its requirements for nutrients and water. The experiments included the impact of pre-vegetative and top-dressing nitrogen fertilization doses (50+0 kg N/ha, 50+50 kg N/ha, 100+50 kg N/ha) and the frequency of irrigation (no watering, during dry periods, once a week, twice a week) on the development of the herb and root of ashwagandha. Samples of fresh and dry plant material were collected from both experiments for analysis of chlorophyll a+b (including chlorophyll a and b), total carotenoids, β-carotene, vitamin C, polyphenols, antioxidant activity, measured by the FRAP and ABTS tests, and the content of individual plant parts in macro and micronutrients. The fertilization experiment also included an analysis of the soil's elemental composition, pH, and salinity at the root growth sites and at the side strips not including the cultivation. The most beneficial nitrogen fertilization dose was 50+50 kg N/ha, which showed the highest yield of raw materials. In terms of irrigation frequency, the highest yield was obtained from the crops watered during periods of water shortage. Field experiments demonstrated the potential for cultivating ashwagandha as a valuable raw material in the changing climate of Poland.

status: finished