بررسی اثرات بیوچار بر عملکرد و اجزاء عملکرد خیار گلخانه‌ای در شرایط کم‌آبیاری

ایران به عنوان یکی از کشورهای واقع درکمربند خشک کره زمین بوده و کمبود آب یکی از مشکلات اساسی در این مناطق به ویژه در بخش کشاورزی می‌باشد. تنش آبی گیاهان یکی از روش‌‌های صرفه‌جویی در مصرف آب است و یکی از راه‌های کاهش بحران آب، مدیریت آب در تأمین نیاز آبی گیاهان زراعی می‌باشد. از این‌رو ارقامی از گیاهان زراعی را باید انتخاب کرد که تحت تنش آبی تحمل بیشتری داشته باشند و محصول کمتر کاهش پیدا کند. یکی از راه‌های افزایش بهره وری از آب، نگه داشتن میزان تولید محصول در سطح کنونی توأم با کاهش آب مصرفی است.بیوچار از سوختن توده‌های زیستی با حداقل و یا عدم حضور اکسیژن تولید می‌شود، این فرآیند متفاوت از سوختن واقعی می‌باشد. در سوختن واقعی، مقدار زیادی از اکسیژن برای اکسیداسیون کامل کربن به Co2 در زیست توده فراهم است. بنابراین عملاً تمام کربن زیست توده به Co2 تبدیل می‌شود و تنها خاکستر و مقدار کمی از کربن باقی می‌ماند. محدود کردن دسترسی به اکسیژن منجر به تثبیت بیشتر کربن در زیست توده می‌شود، با این‌حال راندمان تولید کربن معمولاً 50 درصد یا کمتر می‌باشد. استفاده از بیوچار به دلیل توانایی بالا یکی از راه‌هایی است که مورد توجه قرار گرفته است. این آزمایش در گلخانه ای واقع در 100 کیلومتری بیرجند(روستای میریک) با طول جغرافیایی 33 درجه و 24 دقیقه شمالی و 59 درجه و 29 دقیقه شرقی انجام شد. جهت بررسی اثر مصرف مقادیر مختلف بیوچار و تنش خشکی بر میزان رشد عملکرد خیار گلخانه‌ای آزمایشی به شکل اسپلیت پلات با دو عامل مقادیر مختلف کاربرد بیوچار B در چهار سطح و تنش خشکی Iدر سه سطح در قالب طرح کامل تصادفی در سه تکرار بصورت پشته‌ای و جمعاً در 36 کرت به طول 80 و عرض 40 سانتی‌متر انجام گرفت.تیمار‌های آزمایشی شامل بیوچار در چهار سطح (0، 4،2و 6 گرم در هر کیلوگرم خاک) و تنش آبی در سه سطح(100،75 ،50 درصد نیاز آبی) بودند. نتایج نشان داد که کاربرد بیوچار روی شاخص‌های قطر خیار با متوسط قطر07/ 3 میلیمتر، قطر ساقه با متوسط قطر 85/9 میلیمتر، ارتفاع بوته با متوسط ارتفاع 165 سانتی‌متر، ارتفاع خیار با متوسط ارتفاع 9/16 سانتی‌متر، کارایی مصرف آب با متوسط 2/2 کیلوگرم بر مترمکعب، تعداد برگ با متوسط تعداد 45 و وزن خیار با متوسط وزن 58/4 تن در هکتار در سطح یک درصد تأثیر معنی‌دار داشته است. اثرمتقابل تنش آبی و بیوچار بر شاخص‌های کارایی مصرف آب، وزن خیار و ارتفاع خیار در سطح یک درصد و بر شاخص‌های قطرخیار و قطرساقه در سطح پنج درصد معنی‌دار بوده ولی بر شاخص‌های تعداد برگ و ارتفاع بوته اثر معنی‌داری نداشته است بنابراین نتایج نشان میدهد افزودن بیوچار در خاک در رشد گیاه اثر مثبتی خواهد داشت و میتوان مقاومت گیاه را در برابر تنش آبی افزایش داد و بیشترین عملکرد را از گیاه خیار شاهد بود.