پهنه‌بندی مناطق جهت توسعه گردشگری طبیعت (مطالعه موردی: جنگل‌های اطراف سد گاران‌- مریوان) | Area zoning for ecotourism development (Case study: forest around the Garan dam- Mariwan)

Persian. جنگل‌های زاگرس به‌عنوان یکی از نمادهای طبیعی کشور از گذشته مورد توجه گردشگران بوده است و یکی از مقاصد اهم گردشگری به‌حساب می‌آید. اخیراً اکثر مناطق در این جنگل‌ها دچار تغییرات و تخریب‌های شدید شده است، بنابراین تصمیم‌گیری در مورد برنامه‌های توسعه انسانی در این مناطق باید مورد توجه ویژه قرار گیرد. اجرای برنامه‌های آمایش سرزمین در بررسی توان اکولوژیک این مناطق، می‌تواند یکی از راه‌های حفظ این اکوسیستم ارزشمند، همگام با برنامه‌های توسعه پایدار برای بهبود معیشت افراد جامعه باشد. احداث سد گاران در مناطق جنگلی مریوان باعث شده مجموعه‌ای از جاذبه‌های گردشگری طبیعی و انسانی در کنار هم قرار گیرد. در این مطالعه جهت ارزیابی توان گردشگری منطقه مورد پژوهش از روش ترکیب خطی وزنی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی استفاده شد. 11 گروه نمایه‌، نمایه‌ و نشانه‌ جهت پهنه‌بندی مناطق مستعد برای گردشگری استفاده شد. لایه‌های اطلاعاتی مورد نیاز پس از تهیه در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی با وزن‌های حاصل از نتایج کارشناسی ترکیب شدند و در نهایت نقشه توان اکولوژیکی منطقه مورد مطالعه در 5 طبقه تهیه شد. نتایج این مطالعه نشان داد 54/6 درصد از سطح منطقه دارای توان طبقه یک است به این معنا که آبگیری سد گاران می‌تواند موجب افزایش توان منطقه جهت توسعه گردشگری شود، البته باید توجه داشت افزایش زیرساخت‌هایی مانند مراکز خدماتی و جاده‌های دسترسی شرط لازم برای توسعه گردشگری منطقه محسوب می‌شود.

English. Area zoning for ecotourism development (Case study: forest around the Garan dam- Mariwan) Zagros forests has taken into consideration as one of natural symbols in Iran since years ago and are one  of the most important tourism sites. Currently, the most of these forests has been modified and disturbed, so a special attention should be done to make a good decision to develop humanity plans. Land use planning programs in the ecological potential assessment of these areas can be one of way to preserve these valuable ecosystems, in line with sustainable development programs to improve the livelihood of the community. Building of Garan dam in Mariwan forest placed a series of natural and human tourist attractions together. In this study, to assess the tourism potential, the weighted linear combination and AHP were used as main methods. Potential tourism zoning has made using 11 criteria, sub-criteria and sign were. Required layers were combined in the GIS with the expert weights and the ecological potential map of the study area was produced in 5 classes. The results of this study showed that 6.54% of the study area placed in first class of ecotourism capability and dam impounding can upgrade the ecotourism potential, but increasing infrastructure such as service centers and access roads are the main conditions to develop ecotourism in this region.