PL: Emocje a zachowania i wybory żywieniowe w badanej grupie respondentów | EN: Emotions versus eating behaviors and dietary choices in the surveyed group of respondents

abstractPL: Wpływ emocji na zmianę w zachowaniach i wyborach żywieniowych jest szybko rozwijającym się tematem w świecie nauki. W licznych badaniach wykazano, że jedzenie pod wpływem zarówno emocji negatywnych, jak i pozytywnych powoduje ogólną zwiększoną konsumpcję żywności, a najczęściej wybieraną grupą produktów pod wpływem emocji negatywnych są smaczne, wysokoenergetyczne produkty, w szczególności słodkie przekąski. Częste spożywanie takich produktów może wiązać się z wystąpieniem nadwagi lub otyłości, a co za tym idzie z rozwojem chorób żywieniowozależnych. Ponadto niezadowolenie z wizerunku własnego ciała jest związane z częstszym występowaniem negatywnych stanów emocjonalnych. Celem badania było określenie zależności odczuwania pozytywnych i negatywnych emocji oraz postawy respondenta w stosunku do własnego ciała na zmianę zachowań i wyborów żywieniowych, uwzględniając w tym zmianę w zakresie ilości i jakości spożywanych produktów. Wszystkie założone hipotezy zostały spełnione. Na podstawie dostępnej literatury, oraz wyników z badania własnego wykazano, że emocje mają wpływ na zmiany w zachowaniach oraz wyborach żywieniowych. W badaniu zastosowano metodę ankietową. Narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety. Ankietę przygotowano na podstawie kwestionariusza KomPAN oraz kwestionariusza Body Test Attitude. Badanie rozpoczęło się w kwietniu 2022 roku i zakończyło w marcu 2023 roku. Do analizy danych z kwestionariusza opracowano pięć wskaźników: Wskaźnik pozytywnych zachowań żywieniowych (WPZŻ), wskaźnik ogólnego niezadowolenia z wizerunku własnego ciała (WONzWWC), wskaźnik subiektywnej częstotliwości odczuwania emocji negatywnych (WSCOEN) i pozytywnych (WSCOEP) oraz wskaźnik prawidłowych wyborów żywieniowych (WPWŻ). Do emocji negatywnych zakwalifikowano: lęk/strach, smutek, złość, poczucie winy, rozczarowanie, samotność, znudzenie oraz stres, a do emocji pozytywnych: radość, ekscytacja, satysfakcja, motywacja i spokój. W celu zbadania istotności statystycznej wykorzystano nieparametryczne korelacje Spearmana, test Chi2 NW oraz test nieparametryczny U Manna-Whitney’a dla dwóch zmiennych grup niezależnych. Poziom istotności przyjęty dla każdej z zastosowanej statystyk wynosił α=0,05. W niniejszej pracy grupę badawczą stanowiły kobiety i mężczyźni, którzy mieścili się w przedziale wiekowym 16-55 lat. W badaniu wzięło udział 399 osób, w tym 350 kobiet (87,7%) i 49 mężczyzn (12,3%). Największy odsetek badanych stanowiły studentki z wykształceniem wyższym, zamieszkujące miasto powyżej 500 tysięcy osób. Korelacje wskaźników wykazały, że ogólnie niezadowolenie z wizerunku własnego ciała jest wyraźnie dodatnio skorelowane z częstotliwością odczuwania emocji negatywnych (r=0,38) oraz wyraźnie ujemnie z częstotliwością odczuwania emocji pozytywnych (r=0,33). Dowiedziono, że pod wpływem odczuwania emocji negatywnych takich jak: lęk/strach (44,11%), smutek (31,33%), złość (27,32%), poczucie winy (32,08%), rozczarowanie (26,82) czy stres (39,35%) najwięcej badanych deklarowało, że je rzadziej lub nie je w ogóle. Natomiast pod wpływem odczuwania samotności (24,56%) i znudzenia (40,35%) badani deklarowali, że częściej spożywali posiłki. Pod wpływem emocji pozytywnych największa część respondentów nie zauważyła zmian w sposobie żywienia. Słodkie i słone przekąski oraz żywność typu fast food była najczęściej wybieraną grupą produktów pod wpływem odczuwania negatywnych emocji, natomiast pod wpływem emocji pozytywnych były to warzywa, owoce i słodkie przekąski. Użyte w pracy testy statystyczne potwierdziły hipotezy założone hipotezy badawcze. Na podstawie uzyskanych wyników wykazano, że emocje mają wpływ na zmiany w zachowaniach i wyborach żywieniowych. Potrzeba jest dalszych badań w tym zakresie, szczególnie z uwzględnieniem badań dotyczących wpływu emocji pozytywnych na zmianę zachowań i wyborów żywieniowych.

abstractEN: The impact of emotions on changes in behaviour and dietary choices is a rapidly developing topic in the world of science. Numerous studies have shown that eating under the influence of both negative and positive emotions results in an overall increased consumption of food. The most frequently chosen group of products under the influence of negative emotions are tasty, high-energy foods, especially sugary snacks. Frequent consumption of such products may be associated with the occurrence of overweight or obesity, and therefore with the development of nutrition-related diseases. In addition, dissatisfaction with self-body-image is associated with a higher frequency of negative emotional states. The purpose of the study was to determine the relationship between experiencing positive and negative emotions and the respondents' attitude toward his or her own body to changes in behaviour and dietary choices. The study examined changes in the quantity and quality of foods consumed. All the established hypotheses were realized. Based on the available literature, and the results from own study, it was demonstrated that emotions affect changes in behavior and dietary choices. A survey method was used in the study. The research tool was a survey questionnaire. The survey was prepared based on the KomPAN questionnaire and the Body Test Attitude questionnaire. The survey began in April 2022 and ended in March 2023. Five indexes were developed to analyze the questionnaire data: Index of Positive Eating Behavior (WPZŻ), Index of Overall Body Image Dissatisfaction (WONzWWC), Index of Subjective Frequency of Negative (WSCOEN) and Positive Emotions (WSCOEP), and Index of Correct Eating Choices (WPWŻ). Negative emotions included anxiety/fear, sadness, anger, guilt, disappointment, loneliness, boredom and stress, and positive emotions included joy, excitement, satisfaction, motivation and calmness. Spearman's non-parametric correlations, the Chi2 test and the non-parametric U Mann-Whitney test for the two independent group variables were used to test statistical significance. The level of significance adopted for each of the statistics used was α=0.05. In this study, the study group consisted of men and women who were between the ages of 16 and 55. There were 399 participants in the study, including 350 women (87.7%) and 49 men (12.3%). The largest percentage of respondents were college-educated female students living in a city of more than 500,000 people. Index correlations showed that overall dissatisfaction with one's own body image was significantly positively correlated with the frequency of feeling negative emotions (r=0.38) and significantly negatively correlated with the frequency of feeling positive emotions (r=0.33). It was proved that under the influence of feeling negative emotions such as anxiety/fear (44.11%), sadness (31.33%), anger (27.32%), guilt (32.08%), disappointment (26.82) or stress (39.35%), the largest number of respondents declared that they eat less often or not at all. In contrast, under the influence of feeling lonely (24.56%) and bored (40.35%), respondents declared that they ate more often. Under the influence of positive emotions, the largest proportion of respondents did not notice any changes in their eating patterns. Sweet and salty snacks and fast food was the most frequently chosen group of products under the influence of feeling negative emotions, while under the influence of positive emotions were vegetables, fruits and sweet snacks. The statistical tests used in the study confirmed the hypotheses of the established research hypotheses. Based on the results, it was demonstrated that emotions have an impact on changes in behaviour and food choices. There is a need for further research in this area, especially including studies on the impact of positive emotions on changing behaviour and food choices.

status: finished