PL: Dziedziczenie genomu mitochondrialnego u ptaków. | EN: Inheritance of mitochondrial genomes in birds

abstractPL: Mitochondria są półautonomicznymi organellami komórkowymi, odgrywającymi kluczową rolę w dziedziczeniu informacji genetycznej. Zawierają własny genom mitochondrialny (mtDNA), który u większości gatunków zwierząt dziedziczony jest wyłącznie w linii matecznej (ang. Strict Maternal Inheritance, SMI). Dotychczasowe badania dotyczące ptaków sugerują jednak, że w tej grupie kręgowców zjawisko przecieku ojcowskiego (ang. paternal leakage), polegające na przenikaniu mitochondrialnego DNA pochodzącego od ojca, jest stosunkowo częste i prowadzi do obecności obu rodzicielskich wariantów mtDNA w komórkach somatycznych potomstwa. Dotychczasowe analizy u ptaków opierały się głównie na danych pochodzących od losowo odławianych osobników z dzikich populacji, co ogranicza możliwość bezpośredniego odniesienia uzyskanych wyników do zweryfikowanych struktur rodzinnych obejmujących rodziców i ich potomstwo. W celu zweryfikowania częstości występowania przecieku ojcowskiego u ptaków, w niniejszej pracy przeanalizowano dziedziczenie genomu mitochondrialnego w hodowlanych grupach rodzinnych należących do pięciu gatunków reprezentujących dwa rzędy ptaków: Psittaciformes (papugowe) oraz Passeriformes (wróblowe). Sekwencjonowanie wybranych fragmentów genomu mitochondrialnego, przeprowadzone z wykorzystaniem technologii Oxford Nanopore, nie wykazało obecności ojcowskiego mtDNA u żadnego z badanych piskląt. Uzyskane wyniki wskazują na ścisłe dziedziczenie matczyne (SMI) u wszystkich analizowanych osobników potomnych. Tym samym podważają one hipotezę o powszechności zjawiska przecieku ojcowskiego u ptaków, choć nie wykluczają możliwości jego incydentalnego występowania w tej grupie kręgowców.

abstractEN: Mitochondria are semi-autonomous cellular organelles that play a key role in the inheritance of genetic information. They harbour their own mitochondrial genome (mtDNA), which in most animal species is transmitted exclusively though the maternal line (Strict Maternal Inheritance, SMI). However, previous studies on birds suggest that paternal leakage - the passage of mitochondrial DNA derived from the father - is relatively common in this vertebrate group and can lead to the presence of both parental mtDNA variants in the somatic cells of the offspring. To date, avian analyses have relied mainly on samples from randomly captured individuals in wild populations, which limits the possibility of relating the results directly to verified family structures comprising parents and their offspring. To assess the frequency of paternal leakage in birds, the present study examined mitochondrial genome inheritance within captive family groups belonging to five species representing two avian orders: Psittaciformes (parrots) and Passeriformes (songbirds). Sequencing of selected mitochondrial genome fragments, performed with Oxford Nanopore technology, revealed no paternal mtDNA in any of the analysed chicks. These results indicate strict maternal inheritance (SMI) in all offspring studied and thus challenge the hypothesis that paternal leakage is widespread in birds, although they do not exclude its incidental occurrence within this vertebrate group.

status: finished