PL: Dzik euroazjatycki (Sus scrofa) jako rezerwuar ASF (afrykańskiego pomoru świń) w Polsce | EN: Wild boar (Sus scrofa) as the reservoir of ASF (African swine fever) in Poland

abstractPL: Mikroorganizmy są ważnym elementem naszego życia, ponieważ dzięki nim możliwa jest produkcja chociażby leków i żywności. Jednak mogą one stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia: ludzi, roślin i zwierząt. Obecnie dużym problemem są wirusy, ponieważ leczenie dolegliwości przez nie wywoływanych jest trudne i często nieskuteczne. Przykładem może być tu ASFV, czyli wirus afrykańskiego pomoru świń wywołujący chorobę o tej samej nazwie. Atakuje on niektóre świniowate (Suidae), a wśród nich dzika euroazjatyckiego (Sus scrofa). Zarażenie nim może prowadzić do śmierci tych zwierząt, dlatego ważne jest przeciwdziałanie jego rozprzestrzenianiu. Dotyczy to także Polski, bowiem występuje (i szerzy się) na jej terenie. Przeprowadzona analiza miała na celu sprawdzenie znaczenia rezerwuarowej roli Sus scrofa dla rozwoju ASF w Polsce. W celu jej przeprowadzenia zebrano dane dotyczące wszystkich przypadków chorych na ASF dzików w latach 2018 – 2020 na terenie Polski. Następnie posegregowano je ze względu na płeć, wiek i masę ciała osobników, po czym policzono udział procentowy poszczególnych klas i wykonano analizę statystyczną (test χ2). Dodatkowo zsumowano wszystkie przypadki chorych dzików i zestawiono je z ich ogólną liczbą na wybranym terenie. Badania przeprowadzono dla poszczególnych województw i całej Polski. Analiza pozwoliła na stwierdzenie, że wielkość populacji Sus scrofa w danym miejscu nie ma wpływu na częstość ich zapadania na ASF. Dowiedziono za to, że najczęściej chorują samice, osobniki w wieku 1,5 – 3 lat oraz o wadze 31 – 100 kg. Uzyskane wartości p-value wskazały na istotność statystyczną uzyskanych wyników oraz dowiodły znaczenia płci, wieku i masy ciała dla stopnia zachorowalności na ASF u Sus scrofa.

abstractEN: Microorganisms are an important element of our lives, because thanks to them it is possible to produce, for example, medicines and food. However, they can pose a serious threat to health and life: people, plants and animals. Viruses are currently a big problem because treating ailments caused by them is difficult and often ineffective. An example is ASFV, the African swine fever virus that causes the disease of the same name. It attacks some pigs (Suidae), including the wild boar (Sus scrofa). Infection with it can lead to the death of these animals, so it is important to prevent its spread. This also applies to Poland, because it occurs (and is spreading) in its area. The analysis was aimed at checking the importance of the reservoir role of Sus scrofa for the development of ASF in Poland. In order to conduct it, data was collected on all ASF cases in wild boar in 2018 –2020 in Poland. Then, they were segregated according to sex, age and body weight of individuals, and then the percentage of each class was calculated and a statistical analysis was performed (χ2 test). Additionally, all cases of sick wild boar were summed up and compared with their total number in the selected area. The research was carried out for individual voivodeships and the whole of Poland. The analysis showed that the size of the Sus scrofa population in a given place did not affect the frequency of their incidence of ASF. However, it has been proven that females, individuals between 1,5 and 3 years old and weighing 31 - 100 kg, are most often affected. The obtained p-values indicated the statistical significance of the obtained results and demonstrated the importance of sex, age and body weight for the incidence of ASF in Sus scrofa.

status: finished