Determination of some agronomic traits by diallel hybrid analysis in common wheat (Triticum aestivum L.) | ekmeklik buğdayda (Triticum aestivum L.) diallel melez analizi ile bazı agronomik özelliklerin incelenmesi

English. In this study, by using 6 different originated common wheat genotypes [Gönen(G1), Saraybosna(G 2), Köksal-2000(G3), Atilla-12(G4), 15-4(G5), 22-1(G6)], full diallel crosses were made. Plant height, spike length, spikelet number/ spike, seed number/ spike, seed weight/ spike and 1000 kernel weight were investigated over F1 plants and parents.It is found that mean squares of GCA and SCA were significant for all investigated traits whereas it is determined that resiprocal effect was non-significant for spike length and seed number/spike and statistically significant for other traits.GCA effects were determined to be significant for all the traits, except spike lenght, in Gönen wheat. When the SCA effects were examined, in G1xG3 hybrid, except plant height, significant and positive SCA effects were observed for the other traits. The highest narrowsense heritability was found in plan height by 0.464 and the lowest in spike length by 0.003. The highest heterosis value was observed in G6xG3 hybrid by 82.54% in the seed number /spike, the lowest heterosis was in G5xG3 hybrid by - 28.31 % in the trait of seed weight/spike in the study. The highest and the lowest heterobeltiosis values were obtained in the seed weight / spike by 54.01 % and - 28.63 %, respectively.

Turkish. Bu çalısmada, farklı orijinli altı ekmeklik bugday [Gönen(G1), Saraybosna(G2), Köksal-2000(G3), Atilla-12(G4), 15-4(G5),ve 22-1(G6)] kullanılarak, tam diallel melezlemeler gerçeklestirilmistir. Denemede F1 bitkileri ve anaçlar üzerinde bitki boyu, basak boyu, basakçık sayısı, basakta tane sayısı, basakta tane agırlıgı ve 1000 tane agırlıgı özellikleri incelenmistir. ncelenen tüm özellikler için Genel Kombinasyon Kabiliyeti (GKK) ve Özel Kombinasyon Kabiliyet, (ÖKK) kareler ortalamasının istatistiksel olarak önemli oldugu, resiprokal etkiler ortalamasının ise basak boyu ve basakta tane sayısı özelliklerinde önemsiz, diger karakterlerde ise önemli oldugu saptanmıstır. Yapılan analizler sonucunda Gönen bugdayında basak boyu özelligi dısında incelenen bütün özelliklerde GKK degerleri önemli bulunmustur. Elde edilen melezler için ÖKK degerleri açısından incelendiginde, G1xG3 melezinde bitki boyu hariç diger tüm özelliklerde pozitif ve önemli ÖKK etkisi gözlenmistir. En yüksek dar anlamda kalıtım derecesi 0.464 ile bitki boyu özelliginde, en düsük deger ise 0.003 ile basak boyu özelliginde bulunmustur. Çalısmada en yüksek heterosis degeri %82.54 degeri ile basakta tane sayısı özelliginde G6xG3 melezinde belirlenirken en düsük deger % - 28.31 degeri ile G5xG3 melezinde basakta tane agırlıgı özelliginde belirlenmistir. En yüksek ve en düsük heterobeltiosis degerleri ise sırasıyla %54.01 ve % - 28.63 ile basakta tane agırlıgı özelliginde belirlenmistir.