Effects of different sowing dates applied after sugar beet on the yield and quality of wheat and barley in rotation system | Ekim nöbeti sisteminde şeker pancarından sonra uygulanan farklı ekim zamanlarının buğday ve arpada verim ve kalite özelliklerine etkisi

English. This study was conducted in 2000_2001 and 2001_2002 growing seasons in Konya ecological conditions. This research was designed in the "Randomized blocks experimental design" with four replications using bread wheat (Triticum aestivum L. cv. Sultan_95) and six_row barley (Hordeum vulgare L. cv. Kıral_97) genotypes to determined the effects of different sowing dates on the yield and quality of cereals. Cereals were sown on 4 different sowing dates (18_20 September, 2_4 October, 18_23 October and 1_3 November) after harvesting the sugar beet. The effects of sowing dates were found statistically significant for all studied characters except test weight. As the mean of two years, the highest grain yields were obtained at early sowing dates (5869 kg ha-1 and 6022 kg ha-1 on 18_20 September and 2_4 October, respectively) in wheat, but on 18_23 October in barley (4509 kg ha-1). Spike length, kernel number/spike, kernel weight/spike, spike number per square meters, protein and gluten ratio decreased while the 1000 kernel weight increased on the late sowing in wheat. On the other hand, in the barley, kernel number/spike, kernel weight/spike and 1000 kernel weight increased while spike number per square meters and protein ratio decreased on the late sowing.

Turkish. Bu araştırma, 2000_2001 ve 2001_2002 ekim sezonlarında Konya ekolojik şartlarında iki yıl süre ile yürütülmüştür. "Tesadüf blokları deneme desenine" göre dört tekerrürlü olarak kurulan araştırmada, Sultan_95 ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) ve Kıral_97 altı sıralı arpa (Hordeum vulgare L.) çeşitlerinin farklı ekim zamanlarında verim ve kalite özellikleri belirlenmiştir. Araştırmada, şeker pancarı hasadını müteakip yıllara göre 18_20 Eylül (EZ1), 2_4 Ekim (EZ2), 18_23 Ekim (EZ3) ve 1_3 Kasım (EZ4) tarihlerinde olmak üzere 4 farklı ekim zamanı uygulanmıştır. Ekim zamanlarının buğday ve arpada hektolitre ağırlığı dışında incelenen tüm özellikler üzerine etkisi istatistikî açıdan önemli bulunmuştur. Yılların ortalaması olarak en yüksek dane verimi buğdayda 586.9 kg/da ve 602.2 kg/da ile EZ1 ve EZ2'den alınırken, arpada 450.9 kg/da ile EZ3'de belirlenmiştir. Geç ekimlerde buğdayda başak uzunluğu, başakta dane sayısı, başakta dane ağırlığı, m2'de başak sayısı, protein oranı ve gluten oranı azalırken, 1000 dane ağırlığında artış olmuştur. Arpada ise, ekim zamanındaki gecikmeye bağlı olarak başakta dane sayısı, başakta dane ağırlığı ve 1000 dane ağırlığı artarken, m2'de başak sayısı ve protein oranı azalmıştır.