The improvement of possibilities for table grape production and marketing oriented to export | İhracata yönelik sofralık üzüm üretim ve pazarlama olanaklarının geliştirilmesi

English. In this research, table grape production and marketing oriented to export is examined at both farmer and firm level in Turkey. The survey was implemented in Manisa, İzmir, Denizli, Mersin, Antalya, Bursa provinces and 180 farmers were interviewed. In addition to this, survey was conducted with 25 firms which are located in Aegean Region. Macro level table grape production and export data in the world and Turkey were obtained for the period 1990 to 2005. While Sultani Çekirdeksiz grape variety is grown in all of the farms in Manisa and Denizli50%, Sultani Çekirdeksiz and 50% Razakı and Alphonsée L. are growed in İzmir, Yalova İncisi and Cardinal are growed in Mersin, Cardinal and Alphonsée L. are growed in Antalya, Atasarısı and Alphonsee are growed in Bursa Provinces. Average fresh grape production per farm is determined as 46,81 metric tonnes and 72,80% of the fresh grape is used as table grape. Average Gross Margin per hectare is calculated as 6500 YTL. All firms export Sultani Çekirdeksiz and 32,2% of the firms export Sultani Çekirdeksiz and the other types of grape. In this research, the economic losses and marketing problems due to the farmers' inadequate level of technical knowledge were determined. As a result of this, the firms are not able to supply the desired quality product.

Turkish. Bu araştırmada Türkiye sofralık üzüm üretim ve dışsatım durumu üretici ve firma düzeyinde incelenmiştir. Üretici düzeyinde elde edilen bulgular Manisa, Denizli, İzmir, Mersin, Antalya, Bursa illerine bağlı köylerde bulunan 180 üreticiyle yapılan görüşmeler sonucu elde edilmiştir. Ege Bölgesinde faaliyet gösteren 25 adet firma ile yapılan görüşmeler ise firma düzeyinde elde edilen bulguları oluşturmuştur. Dünyada ve Türkiye'de sofralık üzüm üretim ve dışsatımı 1990-2005 dönemi itibariyle incelenmiştir. Manisa ve Denizli illerindeki tüm işletmelerde Sultani Çekirdeksiz üzüm çeşidi üretilirken İzmir ilinde %50 oranında Sultani Çekirdeksiz, %50 oranında da Alphonsée L., Razakı gibi çeşitlerin, Mersin'de Yalova İncisi ve Cardinal, Antalya'da Alphonsée L. ve Cardinal, Bursa'da Atasarısı ve Alphonsée L üzüm çeşitlerinin üretildiği saptanmıştır. İncelenen işletmelerdeortalama yaş üzüm üretim miktarı işletme bazında 46,81 ton olarak belirlenmiştir. Üretilen üzümün %72,80'inin sofralık olarak değerlendirildiği saptanmıştır İşletmelerde üzüm üretim dalının dekara ortalama brüt marjı 650 YTL olarak hesaplanmıştır. İncelenen firmaların tamamında Sultani Çekirdeksiz üzüm çeşidinin dışsatımının yapıldığı %32,2'sinin bu çeşidin yanında diğer çeşitleri de pazarladığı belirlenmiştir. Araştırmada, üreticilerin dış pazarın talebine yönelik üretim yapmadıkları, kültürel uygulamalardaki teknik bilgi yetersizliğinden dolayı üretimde istenilen kaliteyi sağlayamadıkları, pazarlama konusunda da etkinliklerinin bulunmadığı ve bireysel davranmalarından dolayı fiyata müdahale edemedikleri sonucu ortaya çıkmıştır. Firma açısından ise kaliteli hammadde temininin en önemli sorun olduğu, belirlenmiştir.