Taşkın debilerinin hesaplanmasında kullanılan yüzey akış eğri numarası (CN) parametrelerinin Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemi ile belirlenmesi

English. In ungaged basins, it is necessary to know some hydrologic parameters like basin water yield, flood flow for building water storage and planning flood and sediment control structures. When there is no efficient and suitable data, the empirical methods can cause errors during the planning of water structures. It is necessary to obtain basin hydrologic soil groups, land cover-land use and vegetative cover parameters for determining surface run-off. In this study, SCS curve number run-off accounting method has been used and in ungaged basins was determined using both Conventional and RS-GIS techniques approaches in Ankara-Guvenc and Haymana-Sogulca basins established in Central Anatolia. The hydrologic soil groups one of the most important parameters for accounting SCS curve number have been determined according to 7th Approximation soil classification system. In addition to that, basin flood flows obtained from SCS method using two different approaches have been estimated and compared.

Turkish. Akım gözlemlerinin yapılmadığı havzalarda su depolama yapıları ile, taşkın ve sediment kontrol amaçlı yapıların projelenmesi için havza su verimi ve taşkın debisi gibi hidrolojik parametrelerinin bilinmesi gerekmektedir. Yeterli ve uygun kullanılabilir verinin olmadığı zamanlarda ampirik yöntemlerle yapılan hesaplamalar yapıların boyutlandırılmasında hatalara neden olmaktadır. Havza yüzey akışının belirlenmesinde hidrolojik toprak grupları, arazi kullanımı ve bitki örtüsü gibi parametrelerin sağlıklı bir biçimde elde edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada; yüzey akımların hesaplanmasında kullanılan Amerikan Toprak Koruma Servisi (SCS) tarafından geliştirilen Yüzey Akış Eğri Numarası (YAEN-CN), İç Anadolu Bölgesinde yer alan Ankara- Güvenç ve Haymana-Sogulca havzalarında Geleneksel ve Uzaktan Algılama-Coğrafi Bilgi Sistemleri (UA-CBS) teknikleri olmak üzere iki adet yaklaşım ile belirlenmiştir. UA-CBS yaklaşımı için öncelikle Güvenç ve Soğulca havzaları toprakları 7.yaklaşım toprak sınıflandırma sistemine göre yeniden sınıflandırılmış ve YAEN larını belirlemede etkili parametrelerden birisi olan hidrolojik toprak grupları (HTG) bu sınıflandırmaya göre belirlenmiştir. Yeni toprak sınıflandırması, HTG ları ve uydu görüntülerinin analizinden elde edilen arazi kullanım-bitki örtüsü değerleri CBS ortamında analiz edilerek her iki havzanın yüzey akış eğri numaraları hesaplanmıştır. Ayrıca havza taşkın debileri, iki farklı yaklaşımla bulunan yüzey akış eğri numaralarına göre hesaplanmış ve karşılaştırılmıştır.