Konya ovasında Köy Hizmetleri tarafından yapılan yağmurlama sulama sistemlerinin performanslarının belirlenmesi

English. The study was carried out in order to evaluate the sprinkler systems performance of the irrigation projects developed and applied in Argıthanı, Orhaniye, Yukarıpınarbaşı and Karaali by the former General Directorate for Rural Services. The field tests were conducted out on 38 hand-move laterals, located on different parts of the projects mentioned above. Irrigation system characteristics of the systems, as well as operation pressure and discharge rates of the heads, irrigation water amounts, water losses and water distribution provided by the system were assessed during the evaluations. The distribution uniformity (DU) of each irrigation for each system studied was evaluated by means of the catch-can tests. Evaporation from the catch cans during the tests were also estimated. Wind drift loses were estimated using empirically determined equations. DU values ranged from 10.3 to 81.2% for the system evaluated. CU values varied from 35.9 to 87.8%. Both the DU and CU values obtanied were lower than the recommended values. Pressure variation and flow variation along the lateral were estimated to be much higher than the recommended values. In general, systems operated at a lower pressure than required.

Turkish. Bu çalışma, Köy Hizmetleri tarafından Konya'da hizmete açılmış yağmurlama sulama sistemlerinin performanslarını izlemek, sistemin etkin çalışıp çalışmadığını ortaya koymak ve sistem performanslarını iyileştirmek için alınması gereken önlemleri belirlemek amacıyla 2001-2004 yılları arasında Argıthanı, Orhaniye, Yukarıpınarbaşı ve Karaali proje sahalarında yürütülmüştür. Bu amaçla proje sahasında yapılan sulamalar izlenmiş ve Christiansen Eşdağılım Katsayısı (CU), Dağılım Türdeşliği (DU), yağmurlama başlık basınçları ve değişimi, yağmurlama başlık debileri ve değişimi, sulama suyunun tarla yüzeyine dağılımı, uygulanan sulama suyu miktarları ve yağmurlama sistemindeki su kayıpları değerlendirilmiştir. Araştırma süresince 38 adet yağmurlama sulama sistemi izlenmiştir. Yapılan her bir sulamanın su dağılım türdeşliği, tekil lateral su dağılım testleri yapılarak belirlenmiştir. Sulama sırasında oluşan buharlaşma ve rüzgarla sürüklenme kayıpları ampirik eşitliklerle hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda CU değerlerinin %35.9 ile %87.8 arasında, DU değerlerinin de %10.3 ile %81.2 arasında değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca sistemdeki debi ve basınç değişimlerinin izin verilebilir sınırlar üzerinde olduğu gözlenmiştir.