Kısıtlı su ve mikoriza uygulamalarının genç Kütdiken limonunun gelişimi üzerine etkileri

English. This study was carried out to determine the effect of limited water and mycorrhizal inoculation on plant physiology, chemical changes at plant and nutrient content of young Kütdiken lemon plants. The study was conducted in glasshouse which air-conditioned and shadowed at Alata Horticultural Research Institute between 2003-2005. Three levels of utilized water (100%, 75% and 50%) and cocktail inoculums of mycorrhiza (Glomus mossea+G. clarium +G. calodenium +G. etunicatum+G. fasiculatum) were used. Sterilized and non-sterilized growing media were prepared each irrigation level. The experiment were planned to be applied two test. Depending of the restriction of water, growth of plant weight decreased in general. On the contrary, mycorrhiza application cause to increase at stem diameter and best result was obtained at 50% water level. As lessening the given water amount, leaf relative water capacity was decreased. In terms of fresh stem weight, both water levels and applications were found effective and regular growing was efficient than 100% water level. Carbohydrates were increased with lessening water. These results were effected by both water levels and applications. Either water levels nor applications showed no effect on number of stomata. In terms of plant nutrients, while nitrogen was effected by mycorrhiza, phosphorus was effected by both water levels and applications. Lessening water caused to increased in potassium content of leaf. As a result, in point of drought tolerance period, mycorrhizal infection gave the best result of 16 day at lowest water level.

Turkish. Limon üretimimizin çok büyük bir kısmını oluşturan Kütdiken limon çeşidinin genç bitkilerinde kısıtlı su ve mikoriza uygulamalarının bitki fizyolojisi, morfolojisi, bitkideki biyokimyasal değişimler ile bitki besin elementleri kapsamı üzerindeki etkilerinin belirlenmesini amaçlayan bu çalışma, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünde, serada 2003-2005 yılları arasında yürütülmüştür. Deneme Tesadüf Parselleri deneme desenine göre üç tekrarlamalı ve her tekrarlamada 5 bitki olacak şekilde kurulmuştur. Elde edilen veriler COSTAT paket programında değerlendirilmiş, Duncan testi uygulanarak farklılıklar belirlenmiştir. Denemede suyun kısıtlanmasıyla, bitki boylarındaki gelişme genel anlamda azalarak devam etmiştir. Bitki çapında ise su kısıtlanmasının etkisi tersine olmuş, su seviyesi düştükçe genel olarak bitki çapları artmış ve %50 su seviyesi diğerlerinden en üst düzeyde gerçekleşmiştir. Su kısıtlandıkça yapraklardaki Bağıl Yaprak Oransal Su Kapsamı oranı düşmüştür.Yaş gövde ağırlığında su seviyeleri ve uygulamalar etkili olmuş; normal yetiştirme uygulaması ve %100 su seviyesi diğerlerinden üstün bulunmuştur. Karbonhidrat içeriği su kısıtlandıkça artış göstermiş, bu parametreye hem su seviyesi hem de uygulamalar etkili olmuştur. Stoma sayısı üzerine hem su seviyeleri hem de uygulamalar etkili olmamıştır. Bitki besin elementleri kapsamı açısından azotta uygulamalar, fosforda uygulamalar ve su seviyeleri, potasyumda ise su seviyeleri arasında farklılıklar bulunmuştur. Kurağa dayanım açısından mikoriza uygulaması 16 günlük dayanım süresi ile daha yüksek düzeyde bulunmuştur. Bütün bu veriler ışığında mikorizanın stres koşullarında daha etkin çalıştığı ve bitkiyi strese karşı koruduğu belirlenmiştir.