Some udder traits and growth of lambs and phenotypic correlations between those of traits with milking traits and milk production measured by various milk estimation methods in Bafra sheep | Bafra koyunlarında bazı meme özellikleri ve kuzularda büyüme ile bu özelliklerin farklı süt kontrol yöntemleriyle tespit edilen süt verimi ve sağım özellikleriyle fenotipik korelasyonları

English. The aims of the study were to evaluate udder morphology and lamb growth and correlations between those of traits with milk production and milking traits in Bafra sheep. The study was conducted at Amasya - Gökhöyük State Farm in 2006. A total of 70 Bafra ewes were randomly assigned to three groups: 20 ewes and their 40 lambs in Weight-Suckle-Weight (WSW) group; 25 ewes in Oxytocin plus Machine Milking (OMM) group; 25 ewes in Machine Milking (MM) group. All ewes had twin lambs. Milk production was measured by using three techniques (WSW and OMM and MM). Udder traits and milking characteristics were determined on the days of 42 and 70 and 98 of lactation. The data were analyzed using the Least Squares Means Procedures. All udder traits except teat-floor distance were increased as lactation progressed. The positive and significant (p< 0.05, p< 0.01, p< 0.001) correlations were observed between udder depth and width and circumference with daily milk yield and lactation milk yield in OMM and MM groups. Conversely, negative and significant (p< 0.05, p< 0.01, p< 0.001) correlations were obtained between teat-floor distance and daily milk yield and lactation milk yield in both groups. Phenotypic correlation coefficients between daily milk yield and milk flow rate with lactation milk yield on the different days of lactation were high and significant (p< 0.001) in positive direction. The correlations between milking duration and lactation milk yield were negatively obtained for OMM group, but positively in MM group. Lamb live weight and daily milk yield was highly correlated in WSW group. There was a high and significant (p< 0.001) correlation coefficient (0.570) between daily milk yield during whole lactation period and live weight gains of lambs during pre-weaning period. All lambs were survived during the study. No ewe milked by machine showed clinical mastitis.

Turkish. Bu araştırmada, Bafra koyunlarında bazı meme özellikleri ve kuzularda büyüme ile bu özelliklerle farklı süt kontrol yöntemleriyle tespit edilen süt verimi ve sağım özellikleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma, 2006 yılında Gökhöyük Tarım İşletmesi'nde (Amasya) yürütülmüştür. Veriler 2 ve 3 yaşlı, ikiz kuzu doğurmuş ve rasgele seçilen 70 koyun ile 40 ikiz kuzudan elde edilmiştir. Koyunlar rasgele üç gruba (Tart_Emzir_Tart (TET) Grubu, Oksitosin + Makineli Sağım (OMS) Grubu, Makineli Sağım (MS) Grubu) ayrılmış, aylık süt verim kontrolleri yapılmış, laktasyonun 42., 70. ve 98. günlerinde meme ve sağım özellikleri belirlenmiştir. Çevre faktörlerinin incelenen özelliklere etkilerinin belirlenmesinde En Küçük Kareler Yöntemi kullanılmıştır. Laktasyonun ilerlemesiyle meme özelliklerinden meme başı-yer arası uzaklık artmış, diğer özellikler ise azalmıştır. OMS ve MS gruplarında günlük süt verimi ve laktasyon süt verimi ile meme derinliği, genişliği ve çevresi arasındaki fenotipik korelasyon katsayıları yüksek ve pozitif; meme başı-yer arası uzaklık için ise yüksek ve negatif bulunmuştur (p< 0.05, p< 0.01, p< 0.001). Günlük süt verimi ve süt akış hızı ile laktasyon süt verimi arasında hem OMS hem de MS gruplarında pozitif, yüksek ve önemli (p< 0.001) katsayılar hesaplanmıştır. Sağım süresi ile laktasyon süt verimi arasındaki korelasyon OMS grubunda negatif, MS grubunda pozitif olmuştur. TET grubunda günlük süt verimi ile kuzularda büyüme arasında pozitif ve yüksek korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Günlük süt verimi ile kuzularda süt emme döneminde günlük canlı ağırlık artışı arasındaki korelasyon katsayısı 0.570 (p< 0.001) bulunmuştur. Sonuç olarak, Bafra koyunlarında bazı meme özellikleriyle günlük ve laktasyon süt verimi arasında yüksek korelasyon olduğu, laktasyonun ilerlemesiyle meme ölçülerinde azalmanın daha fazla olduğu, kuzularda büyümeye ana sütünün etkisinin uzun süre davam ettiği görülmüştür.