Some anatomical characteristics of Anatolian boxwood (Buxus sempervirens L.) | Anadolu şimşirinin (Buxus sempervirens L.) bazı anatomik özellikleri

English. As Anatolian Boxwood, some forest tree species are perceived by the people as an ornamental plant or a decorative tree used in the gardens, instead of they are also forest tree species. However, the boxwood grows in the forests naturally and their wood has been used for making different goods such as; toy, spoon, comp, mortar, dish, backgammon piece, cigarette holder, machine parts, shuttle and ornamentals. Their leaves have toxic substances on humans and animals. In Turkey, this species are greatly devastated and evaluated as an unimportant forest tree species in the management plans. Accordingly, this species locates on the small micro-ecosystems where they are not easily reachable by the humans. However, the devastation of this species have to be stopped and the anatomical characteristics of wood should be investigated because of its valuable wood and many different uses. In this study, anatomic characteristics of Anatolian Boxwood were determined on the materials selected from the forest areas of Cide Forest Enterprise. For the anatomical characteristics, leaf thickness, abaxial and adaxial epidermis, thickness of palisade and spongy parenchyma on the leaf cross section, radial and tangential trachea diameter, number of tracheas per 1 mm2, number of rays per 1 mm2, ray width and height on the wood cross section were investigated. In addition, on the wood maceration, trachea length, fiber length and width, pore width and fiber wall thickness were determined. In conclusion, trachea length, trachea radial and tangential diameter, number of tracheas per 1 mm2 , number of rays per 1 mm2, fiber length, fiber width, fiber wall thickness, pore width, leaf thickness, mesophyl thickness were designated as 452.09 μm, 22.22 μm, 22.27 μm, 127.83 unit, 13.63 unit, 665.57 μm, 17.37 μm, 6.60 μm, 4.17 μm, 380.52 μm, 360.07 μm, respectively.

Turkish. Anadolu şimşiri (Buxus sempervirens L.)nde olduğu gibi bazı orman ağaçları insanlar tarafından orman ağacı değil de bir süs bitkisi ya da bahçelerde kullanılan dekoratif bir ağaç olarak algılanmaktadır. Halbuki, şimşir ormanlarda tabii olarak yetişen ve odunu günümüzde oyuncak, havan, kaşık, tarak, tabak, tavla pulu, ağızlık, makine yatakları, mekik ve süs eşyaları gibi değişik alanlarda kullanılan bir ağaç türüdür. Anadolu şimşirinin yaprağı ve meyvesinde ise insan ve hayvanlara toksik etki yapan maddeler bulunmaktadır. Türkiye'de, bu ağaç türü büyük tahribatlara maruz kalmış, orman amenajman planlarında bile ciddi anlamda planlanmamış ve neredeyse insanların ulaşamayacağı küçük mikro ekosistemlerde rastlanır bir ağaç türü haline gelmiştir. Halbuki, Türkiye'de doğal olarak yetişen Anadolu şimşirinin yok olmasının önlenmesi, halen çeşitli kullanım alanları bulunan odununun anatomik özelliklerinin iyice bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Anadolu Şimşirinin anatomik özellikleri belirlenmiştir. Kullanılan şimşir materyali Cide Orman İşletme Müdürlüklerine ait orman alanlarından seçilmiştir. Anatomik özelliklerden, yaprak kesitlerinde; yaprak kalınlığı, üst ve alt epidermis, palizad ve sünger parankiması kalınlıkları, oduna ait kesitler üzerinde; trahe radyal ve teğetsel çapları, 1mm2'deki trahe sayısı, 1 mm'deki özışını sayısı, özışınlarının uzunluk ve genişlikleri ile oduna ait maserasyon preparatlarında ise, trahe hücre uzunluğu, lif uzunluğu, lif genişliği, lümen genişliği ve lif çeper kalınlıkları belirlenmiştir. Sonuç olarak, trahe hücre uzunluğu, trahe radyal ve teğet çapları, 1 mm2'deki trahe sayısı, 1 mm'deki özışını sayısı, lif uzunluğu, lif genişliği, lif çeper kalınlığı, lümen genişliği, yaprak kalınlığı, mezofil kalınlığı, sırasıyla 452,09 μm, 22,22 μm, 22,27 μm, 127,83 adet, 13,63 adet, 665,57 μm, 17,37 μm, 6,60 μm, 4,17 μm, 380,52 μm, 360,07 μm olarak bulunmuştur.