Determination of genetic structure of fiber quality traits in double cross F1 generation | Çift-melez F1 döl kuþaðýnda lif kalite özelliklerinin genetik yapýsýnýn belirlenmesi

English. The aim of the study was to determine the genetic structure of fiber quality traits in the population created from forty five double cross F1 generation, using the double cross breeding method; to determine the suitable parents according to the fiber quality traits and cross combinations for six genotypes of cotton varieties, five G. hirsutum L. and one G. barbadense L. This study was carried out in 2008-2010 at the trial area of the GAP International Agricultural Research and Training Center of the Ministry of Agriculture and Rural Affairs and to help the traits breeding researches. According to the study, with respect to the fiber length and fiber fineness in the formed population, it can be seen that additive and epistatic gene effects (additive x additive, additive x dominant); in terms of the fiber strength and short fiber index the additive, dominant and epistatic gene effects (dominant x dominant and additive x additive x additive); with respect to spinning consistency index, the additive, dominant and epistatic gene effects (additive x dominant) were effective. It was concluded that the genotypes of the Delcerro and Giza-75 in terms of the traits of fiber length, short fiber index and spinning consistency index; genotypes of the Nazilli-84S, Delcerro and Giza-75 in terms of the fiber fineness; genotypes of the Paum-15, Stoneville-468, Delcerro and Giza-75 in terms of fiber strength might be used as a parent in the cotton breeding programs.

Turkish. Bu çalýþma, beþ adet G. hirsutum L. ve bir adet G. barbadense L. pamuk türlerine iliþkin toplam altý genotipin, çift-melez ýslah yöntemi uyarýnca, kýrk beþ adet çift-melez F1 döl kuþaðýndan oluþturulan popülasyonda, lif kalite özelliklerine (lif uzunluðu, lif inceliði, lif kopma dayanýklýlýðý, kýsa lif oraný ve iplik olabilirlik indeksi) iliþkin genetik yapýyý belirleyebilmek; incelenen özellikler yönünden uygun anaçlarý ve melez kombinasyonlarý belirleyebilmek; ileride bu konuda yapýlabilecek ýslah çalýþmalarýna yardýmcý olabilmek amacýyla 2008-2010 yýllarýnda, Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðý GAP Uluslararasý Tarýmsal Araþtýrma ve Eðitim Merkezi Müdürlüðü deneme alanlarýnda yürütülmüþtür. Çalýþmada, oluþturulan popülasyonda incelenen lif uzunluðu ve lif inceliði özelliklerinin yönetiminde, eklemeli ve epistatik (eklemeli x eklemeli, eklemeli x dominant); lif kopma dayanýklýlýðý ve kýsa lif oraný özelliklerinin yönetiminde, eklemeli, dominant ve epistatik (dominant x dominant ve eklemelixeklemelixeklemeli); iplik olabilirlik indeksi özelliðinin yönetiminde, eklemeli, dominant ve epistatik (eklemelixdominant) gen etkilerinin etkin olduðu saptanmýþtýr. Lif uzunluðu, kýsa lif oraný ve iplik olabilirlik indeksi özellikleri yönünden Delcerro ve Giza-75; lif inceliði özelliði yönünden Nazilli- 84S, Delcerro ve Giza-75; lif kopma dayanýklýlýðý özelliði yönünden Paum-15, Stoneville-468, Delcerro ve Giza-75 genotiplerin, söz konusu özelliklerin geliþtirilmesi için pamuk ýslah çalýþmalarýnda anaç olarak kullanýlabileceði sonucuna varýlmýþtýr.