Ratlarda diyete eklenen borun kan bakır ve seruloplazmin düzeylerine etkileri | Effects of dietary boron on blood ceruloplasmin and copper levels in rats

English. In this study, effects of bor supplementation of diet on plasma copper and ceruloplasmin levels were investigated. Eight weeks old, male Sprague-Dawley (n=36, 200-250 g) rats were used. They were maintained in a temperature-controlled room (22°C± 3) in a 12:12 h light-dark cycle. Food (Purina rat chow) and water was provided ad libitum. Rats were divided into 3 groups as Control, Experimantal 1(E1) and Experimental 2 (E2), including 12 animals of each. Fifty (E1) and 100 ppm (E2) bor was added into the ration for 3 months. Blood samples were collected from the tail vein once with a 3 weeks interval and transferred into heparinized tubes for the determination of ceruloplasmin and copper levels. Body weight of each rat was also recorded at the same time points. Plasma copper levels in Control and Experimental groups changed significantly by time (P0,001), but the difference between the groups were not statistically significant (p0,05). Plasma ceruloplasmin levels decreased in groups E1 and E2 (P0,05) compared to the control group. It was concluded that, bor might reduce plasma ceruloplasmin levels without any effect on copper, probably by decreasing synthesis of ceruloplasmin or preventing the copper content of ceruloplasmin.

Turkish. Bu çalışmada; diyete eklenen borun plazma bakır ve seruloplazmin düzeylerine etkileri araştırıldı. Çalışmada 8 haftalık 200-250 g canlı ağırlıkta erişkin, 36 adet erkek Spraque-Dawley ırkı rat kullanıldı. Ratlar 22±3ºC de 12:12 saat aydınlık-karanlık siklusunda tutularak standart rat yemi ve su ile ad libitum beslendi. Ratlar kontrol, deneme 1 (D1), deneme 2 (D2) olmak üzere 12'şerli 3 gruba ayrıldı. Standart rat yemi öğütüldü; D1 grubuna 50 ppm, D2 grubuna 100 ppm bor olacak şekilde sodyumtetraborax ilave edilip karıştırıldı ve tekrar pellet haline getirildi. Üç aylık deneme süresince 3 haftada bir ratların canlı ağırlıkları tartılıp kuyruk venasından heparinli polietilen tüplere alınan kan örneklerinde plazma seruloplazmin ve bakır analizleri yapıldı. Çalışmada kontrol ve deneme grupları plazma bakır konsantrasyonlarının zamanla değiştiği (P0,001), ancak gruplar arası farkın önemsiz (p0,05) olduğu belirlendi. Örnekleme zamanına göre seruloplazmin düzeylerindeki değişimler, bakır düzeylerindeki değişimlerle paralellik göstermekle birlikte deneme grupları plazma seruloplazmin düzeyleri kontrole göre daha düşük olup, gruplar arası fark önemli (P0,05) bulundu. Sonuç olarak; borun plazma bakır düzeylerini etkilemeksizin seruloplazmin düzeylerini düşürdüğü; bu sebeple borun, seruloplazmin sentezini azaltarak ya da seruloplazminin yapısına bakırın bağlanmasını engelleyerek etkili olabileceği sonucuna varıldı.