بررسی عناصر روی و منیزیم بر خصوصیات زراعی و جوانه‌زنی بذر گندم نان(Triticum aestivum L. cv. Sivand) | Effect of Magnesium and Zinc Elements on Agronomic Traits and Seed Germination of Bread Wheat (Triticum aestivum cv. Sivand)

English. In order to study the effect of zinc and magnesium on agronomic and seed germination traits of wheat (Sivand cultivar), the current study was carried out at Mahidasht Agricultural Research Station in Kermanshah over the years 2012 and 2013. The experiment was conducted as factorial based on completely randomized block design with three replications. The treatments consisted of four levels of zinc sulfate (zero, 20, 40 and 60 kg per hectare) and four levels of magnesium (zero, 70, 140 and 210 kg per hectare in the form of magnesium sulfate). The measured parameters included thousand seed weight, hectoliter weight, protein, zinc and magnesium seeds, germination test, growth rate, seed vigor, plant characteristics and grain yield. The results showed the effects of zinc and magnesium factors were significant for most traits at 1 and 5%. The effect of zinc sulfate showed that 60 kg zinc sulfate had the best effect on the traits under investigation. The effect of this treatment on two important traits (i.e., yield and grain protein percent) with 7.10 tons per hectare and 12.05% was higher (about 115 and 103%, respectively), as compared with the control treatment. Effect of magnesium sulfate levels on the traits showed that the treatment of 210 kg per hectare of magnesium sulfate was the superior treatment. The effects of the above-mentioned treatment on yield (7.84 tons per hectare) and grain protein (11.89 percent) were higher than the control treatment, which was 124 and 101.5%, respectively. Given the number of field nutrients and the wheat needs for these elements, the treatments of 20 kg per ha of zinc sulfate and 140 kg per ha of magnesium sulfate were better than other treatments and economically speaking, are very cost-effective and are thus recommended. 

Persian. به‌منظور مطالعه اثر عناصر روی و منیزیم بر خصوصیات زراعی و جوانه‌زنی بذر گندم (رقم سیوند)، این پژوهش به­روش فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در ایستگاه ماهیدشت در سال‌های 1392 و 1393 انجام شد. تیمارها شامل چهار سطح روی (صفر، 20، 40 و 60 کیلوگرم در هکتار از منبع سولفات روی) و چهار سطح منیزیم (صفر، 70،140 و 210 کیلوگرم در هکتار از منبع سولفات منیزیم) بود. نتایج نشان داد، اثر عامل‌های سولفات روی و منیزیم برای بیشتر صفات در سطح احتمال 1 و 5 درصد معنی‌دار بودند. اثر سطوح متفاوت سولفات روی نشان از برتری تیمار مصرف 60 کیلوگرم در هکتار سولفات روی برای کلیه صفات تحت بررسی بود. اثر این تیمار بر روی دو صفت مهم عملکرد دانه و درصد پروتئین به­ترتیب با 10/7 تن در هکتار و 05/12 درصد نسبت به تیمار شاهد در حدود 115 و 103 درصد برتری نشان داد. اثر سطوح متفاوت سولفات منیزیم بر صفات نشان از برتری تیمار مصرف 210 کیلوگرم در هکتار سولفات منیزیم بود. اثر تیمار یاد شده بر عملکرد (84/7 تن در هکتار) و درصد پروتئین دانه (89/11 درصد) نسبت به تیمار شاهد به­ترتیب 124 و 5/101 درصد برتری نشان داد. با توجه به مقدار عناصر غذایی زمین محل آزمایش و نیاز مطلوب گندم به این عناصر، تیمارهای مصرف 20 کیلوگرم در هکتار سولفات روی و 140 کیلوگرم در هکتار سولفات منیزیم از نظر بیشتر صفات تحت بررسی نسبت به سایر تیمارها برتری داشتند و از نظر اقتصادی بسیار باصرفه و قابل توصیه هستند.