افزایش کارایی جوانه‌زنی بذر علف‌گندمی بلند (Agropyron elongatum (Host.) P. Beauv) در شرایط تنش‌های دمای پایین و خشکی با استفاده از اسموپرایمینگ اوره | Increasing Seed Germination Efficiency of Tall Wheat Grass (Agropyron elongatum (Host.) P. Beauv) at Low Temperature and Drought Stress Conditions Using Urea Osmopriming

Persian. پرایمینگ بذر از جمله راه‌های افزایش کارایی جوانه‌زنی بذر در شرایط تنشی زنده و غیرزنده می‌باشد. بدین منظور جوانه‌زنی و شاخص‌های رشد گیاهچه بذرهای پرایم‌شده علف‌گندمی بلند (Agropyron elongatum (Host.) P. Beauv) در شرایط تنش‌های دمای پایین و تنش خشکی ارزیابی شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل سه عاملی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. عامل‌های آزمایشی شامل پرایمینگ در دو سطح بذرهای پرایم‌شده (با استفاده از اوره 4- بار در دمای 10 درجه سانتی‌گراد به‌مدت 36 ساعت) و پرایم‌نشده؛ دمای جوانه‌زنی شامل دماهای 3، 6، 9، 12، 15، 20 و 25 درجه سانتی‌گراد و پتانسیل‌های اسمزی صفر (آب مقطر)، 3-، 6-، 9- و 12- بار (اعمال‌شده توسط پلی‌اتیلن گلایکول 6000) بود. نتایج نشان داد که به استثنای صفت میانگین زمانی جوانه‌زنی سایر شاخص‌های جوانه‌زنی با افزایش دما از 3 تا C̊ 25 روند افزایشی نشان دادند و بذرها بیشترین حساسیت را به تنش دمای پایین در دماهای کمتر از 9 درجه سانتی‌گراد نشان دادند. این در حالی است که با افزایش شدت تنش خشکی روند تغییرات این شاخص‌ها معکوس بوده و حساسیت بذرها به تنش خشکی از پتانسیل‌های بالاتر از 6- بار شروع و در پتانسیل 12- بار به حداکثر رسید. به هر حال بذرهای پرایم‌شده نسبت به بذرهای پرایم‌نشده جوانه‌زنی بهتری در هر دو شرایط تنش خشکی و دمای پایین از خود نشان دادند. نتایج این آزمایش نشان داد که بیشترین شاخص بنیه گیاهچه و سرعت جوانه‌زنی در دامنه دمایی 20 تا 25 درجه سانتی‌گراد و پتانسیل آبی صفر تا 3- بار حاصل شد.

English. Seed priming is one of the most important techniques used to improve seed germination under biotic and abiotic stresses. For this purpose, germination and seedling growth characteristics of primed seeds of Tall wheatgrass (Agropyron elongatum (Host.) P. Beauv) were evaluated under drought and low-temperature condition. A factorial experiment was conducted on the basis of randomized completely block design with three factors with four replications. The experimental factors were priming with two levels including urea primed (using urea -4 bar at 10 °C for 36 h) and non-primed seeds germination temperatures, including 3, 6, 9, 12, 15, 20 and 25 °C and osmotic potential including zero (distilled water), -3, -6, -9, and -12 bars (applied by polyethylene glycol 6000). Increasing trend has been observed for all germination indices, except mean germination time, with increasing temperature from 3 to 25 °C and seeds revealed the greatest sensitivity to temperatures below 9 °C. However, this trend was reversed with increasing drought stress, the seeds sensitivity to drought stress started from the potential of -6 bar and reached the maximum in -12 bar. However, primed seeds compared to non-primed seeds have demonstrated better germination under both drought and low-temperature stresses. The results of this study showed that the highest seedling vigor index and germination rates achieved in the temperature range of 20-25 °C and water potential of zero to -3 bar.