Introgressions of genes from taxonomically related species in improvement of wheat Triticum aestivum L. and other cultivated plants | Introgresje genów z gatunków spokrewnionych taksonomicznie w ulepszeniach pszenicy Triticum aestivum L. i innych roślin uprawnych

English. The paper presents achievements in use of wild/related species in breeding of plants with application of generative interspecific and intergeneric hybridization, particularly focused on cereals. Biodiversity of species, methodology of production of F1 — bridge hybrids and identification of the hybrids, their stability, transfer of the genes and the end-effects are presented. The recent progress is outlined in improvement of cultivated plants with the use of introgressions of alien genes influencing response to biotic and abiotic stress, yield level and its quality, use of heterosis in plant production. Further directions in modern breeding of new cultivars are postulated. Original taxonomic nomenclature, applied in the original publications, has been used for the plant species, genes, diseases and pathogens.

Polish. Praca przedstawia dotychczasowy stan osiągnięć w wykorzystaniu gatunków dzikich spokrewnionych taksonomicznie w hodowli najważniejszych roślin uprawnych na świecie z wykorzystaniem hybrydyzacji generatywnej międzygatunkowej i międzyrodzajowej ze szczególnym wyróżnieniem roślin zbożowych. Uwzględnia zmienność genową gatunków, stosowane techniki w wytwarzaniu mieszańców pomostowych F1, identyfikowania mieszańców, stabilności, transferowania genów, jak i efekty końcowe tych prac. Przedstawia dotychczasowy postęp jaki został uzyskany w ulepszeniach roślin uprawnych poprzez introgresje genów z gatunków dzikich/spokrewnionych w zakresie stresów biotycznych i abiotycznych, poziomu plonowania i jego jakości, wykorzystaniu heterozji w produkcji roślinnej. Wskazuje dalsze działania w nowoczesnej hodowli nowych odmian. W pracy posługiwano się oryginalną nomenklaturą taksonomiczną gatunków roślin, genów, patogenów występującą w pracach autorskich.