Buğday Sapları İle Üre Gübresinin Farklı Düzeylerde Uygulanmasının Toprakta ve Buğday Bitkisi Üzerine (Triticum aestivum L.) Etkilerinin Belirlenmesi | Determination of The Effects of Different Doses of Wheat Straw and Urea Fertilizer on Soil and Wheat Plant (Triticum aestivum L.)

Turkish. Bu çalışmada farklı üre dozları (6, 12, 18 kg/da) ve bu dozlarla birlikte buğday samanı uygulamaları (300 kg/da sap+6 kg/da üre, 300 kg/da sap+12 kg/da üre, 300 kg/da sap+18 kg/da üre, 600 kg/da sap+6 kg/da üre, 600 kg/da sap+12 kg/da üre, 600 kg/da sap+18 kg/da üre, 900 kg/da sap+6 kg/da üre, 900 kg/da sap+12 kg/da üre, 900 kg/da sap+18 kg/da üre) ve kontrol (herhangi bir gübre verilmeden) uygulaması yapılmıştır. Çalışmada Ceyhan-99 ekmeklik buğday çeşidi materyal olarak kullanılmış ve 3 tekerrürlü olarak ekilmiştir. Elde edilen araştırma sonuçlarına göre artan saman miktarına bağlı olarak topraktaki besin maddelerinin miktarının arttığı ve pH miktarında azalma olduğu gözlenmiştir. Diğer yandan buğday tanelerindeki azot ve protein yüzdeleri saman miktarının artışı ile paralel olarak artarken, gövdede azot ve protein yüzdeleri genel olarak azalma eğilimine girmiştir. Toprağın saman ve üre ile besinsel açıdan zenginleştirilmesi önce vejetatif aksamda daha sonra ilerleyen dönemde de generatif bölümlere geçerek tanedeki proteinin artmasını sağlamıştır. Bu durum dikkate alındığında samanın yakılmamasının; özellikle düşük dozlarda da olsa gübre ilavesi ile beraber toprağa karıştırılmasının, tahıl tanesinin besinsel açıdan zenginleşmesine ve bazı toprak özelliklerinin iyileşmesine katkı sağlayacağı öngörülmüştür.

English. In the research, different doses of urea (6, 12, 18 kg/da) and wheat straw applications (300 kg da-1 straw+6 kg da-1 urea, 300 kg da-1 straw+12 kg da-1 urea, 300 kg da-1 sap+18 kg da-1 urea, 600 kg da-1 sap+6 kg da-1 urea, 600 kg da-1 sap+12 kg da-1 urea, 600 kg da-1 sap+18 kg da-1 urea, 900 kg da-1 sap+6 kg da-1 urea, 900 kg da-1 straw+12 kg da-1 urea, 900 kg da-1 straw+18 kg da-1 urea) and control (without any fertilizer) were applied. In the study, Ceyhan-99 bread wheat variety was used a material with three replications. According to the results obtained from study, while the amount of nutrients in the soil increased depending on the amount of straw, there was a decrease in the amount of pH. On the other hand, while the nitrogen and protein percentages in the wheat grains increased in parallel with the increase in the amount of straw.  The nutritional enrichment of the soil with straw and urea provided the first vegetative part and then the generative parts to increase the protein in the grain. According to this situation, not burning the straw, mixing it with the soil with the addition of fertilizer, especially at low doses, will contribute to the nutritional enrichment of the grain and the improvement of some soil properties.