Determination of the Efficiency of Resource Utilization of Agricultural Enterprises in Urban Sprawl; in Case of Konya Province | Kent Saçağındaki Tarım İşletmelerinin Kaynak Kullanım Etkinliğinin Belirlenmesi; Konya ili Örneği

English. Theeconomic profitability explains operational capital usage efficiency of theagricultural enterprises in the urban sprawl according to the opportunity cost.Agriculturalenterprises show different structure according to the characteristics of theenvironment, and it is observed that the enterprises in the urbansprawl aredifferent from those in rural areas. Because of the loss of rural characterunder the pressure of urbanization, there are significant differences in thecapital structure of agricultural enterprises in urbansprawl in termsof building and land capital. In this study, economic profitability isdetermined as low as 1.16%. In study area, 91 sampleenterprises are identified according tostratified random sampling method. Data Envelopment Analysis is used todetermine the technical effectiveness of agricultural lands in the urbansprawl. Inexamined enterprises, theaverage technical efficiency score per enterprise is calculated as 0.59 (0.589)as a result of the analysis. This value explains that 41% of the variables inthe model are inactive. The reason of this ineffectiveness is determined as theinterest and depreciation of land and housing capital. Pure technicalefficiency ratio which describes the suitability of the combination of theproduction factors is determined as 0.70 and the scale efficiency whichdescribes the proportional cohesion between production amount and usedresources is determined as 0.83. In order to eliminate this inefficiency due tothe high level of housing and land capitals, the entrepreneurs should bedirected to ensure that they use the resources effectively.

Turkish. Tarım işletmelerinde ekonomik rantabilite, üretimamacıyla yer alan sermayenin fırsat maliyetinden daha fazla kar elde edipetmediğini açıklamaktadır. İşletmelerin sürdürülebilirliği açısındankaynakların etkin kullanılması ve rantabilitenin yüksek olması son dereceönemlidir. Tarım işletmeleri bulunduğu çevrenin özelliklerine göre farklı yapıgöstermekte olup, kent saçağındaki işletmelerin kırsal alandakilere göre farklıolduğu gözlenmektedir. Kentleşmenin baskısı altında kırsal niteliğinikaybettiği için kent saçağındaki tarım işletmelerinin sermaye yapısında bina vearazi sermayesi açısından önemli farklılıklar bulunmaktadır. Kentsel alanözelliklerinin kısmen görüldüğü kent saçağında tarım arazilerinin arsayadönüşme beklentisi ve konutların kentsel konut kalitesinde olması busermayelerin kırsal alana oranla çok yüksek olmasına neden olmaktadır. Budurum, işletmelerin rantabilitesini olumsuz yönde etkilemekte olup, çalışmadaekonomik rantabilite %1.16 oranında çok düşük belirlenmiştir. Çalışma alanındatabakalı tesadüfi örnekleme yöntemine göre 91 örnek belirlenmiştir. Çalışmada,kent saçağındaki tarım arazilerinin teknik etkinliğini belirlemek amacıyla VeriZarflama Analizindenyararlanılmıştır.Analizde bağımlı değişken olarak ekonomik rantabilite,bağımsız değişken olarak toprak, konut, hayvan, alet-makine sermayeleri,işletme masrafları ve aktif sermaye faizi ele alınmıştır. Analiz sonucunda, incelenenişletmelerde işletme başına ortalama teknik etkinlik skoru yaklaşık 0.59 (0.589)olarak hesaplanmıştır. Bu değer modelde yer alan değişkenlerin % 41 etkinsizolduğunu açıklamaktadır. Saf teknik etkinlik 0.70, ölçek etkinliği 0.83 olarakbelirlenmiştir. Konut ve arazi sermayelerinin yüksek olmasından dolayı meydanagelen ölçek etkinsizliğinin giderilmesi için işletmecilerin kaynakları etkinbir şekilde kullanmasını sağlamak üzere yönlendirilmesi gerekmektedir.