مطالعه تأثیر همجواری و تغییرات کیفیت نور بر بروز برخی از مکانیسمهای اجتناب از سایه در گیاه لوبیا قرمز (Phaseolus vulgaris)
2021
علی باقری | قربانعلی اسدی | علی قنبری
برگ گیاه، با قابلیت فیلترسازی طیفهای مختلف نور سبب تغییر در کیفیت نور میگردد. تغییر در کیفیت نور سبب بروز پدیدهای با عنوان مکانیسمهای اجتناب از سایه در گیاه میشود. به منظور ارزیابی اثر همجواری بر مکانیسمهای اجتناب از سایه در گیاه لوبیا قرمز، آزمایشی به صورت گلدانی در تابستان 96 و بهار 97 در گلخانهی تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد اجراء شد. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار و شامل چهار تیمار عدم همجواری (رشد گیاه بدون حضور گونهی همجوار) و رشد گیاه مرکزی به ترتیب همجوار با 1، 2 و 3 بوته لوبیا قرمز انجام گرفت. در پایان آزمایش نسبت نور قرمز به قرمز دور (R:FR) ارتفاع، زیستتودهی اندامهای گیاه، شاخص سطح برگ، طول دمبرگ، تقارن گیاه، حجم تاج گیاه و تانژانت زاویهی پایینترین برگ گیاه به عنوان برخی از مکانیسمهای اجتناب از سایه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد کمترین میزان کیفیت نور رسیده به تاجپوشش لوبیا قرمز به میزان 50/0 از تیمار سه بوتهی همجوار به دست آمد. بیشترین میزان ارتفاع (28 سانتیمتر) و کمترین میزان طول دمبرگ (55/4 سانتیمتر) از تیمار عدم همجواری حاصل شد. همچنین بعد از تفکیک گیاه به قسمتهای چپ و راست بیشترین نرخ برهمخوردگی تقارن از تیمار یک بوتهی همجوار (23/0 درصد) بدست آمد. تانژانت زاویهی پایینترین برگ گیاه (35/1) از تیمار 3 بوتهی همجوار حاصل شد که نشان از تلاش بیشتر برگها جهت کشیدگی خود به سمت بالا میباشند. در این آزمایش، تاثیر کیفیت نور بر روی دو مولفه (تقارن و تانژانت زاویهی برگ اول) برای اولین بار به عنوان مکانیسمهای اجتناب از سایه معرفی گردید. همچنین افزایش تعداد گیاهان همجوار به دلیل کاهش کیفیت نور سبب بروز مکانیسمهای اجتناب از سایه از جمله کاهش رشد عرضی، کاهش شاخص سطح برگ و زیستتودهی برگ گردید. بنابراین در گیاهانی مانند لوبیاقرمز که تولید غلاف و حصول عملکرد با رشد عرضی و تولید شاخههای فرعی همبستگی دارد، بررسی نقش کیفیت نور و مکانیسمهای اجتناب از سایه از اهمیت بالایی برخوردار میباشد.
Show more [+] Less [-]Bibliographic information
This bibliographic record has been provided by Directory of Open Access Journals