Biological activity of elderberry (Sambucus nigra L.) | Aktywność biologiczna bzu czarnego (Sambucus nigra L.)

English. Black elderberry (Sambucus nigra L.) is one of the most used herbal plants in the world. In folk medicine, its raw materials were used primarily as  a diaphoretic, antipyretic and diuretic remedies. Nowadays, the antibacterial, antiviral, antidepressant, antitumor and hypoglycemic properties as well as lowering the concentration of fat and lipids of elderberry extracts have also been proven. The chemical composition of elderberry flowers and fruits is variable and depends on many factors (genetic, ontogenetic, environmental, post-harvest). Elderberry flowers contain flavonoids, phenolic acids, essential oil, organic acids, sugars and minerals, while the fruit, apart from the same,  is dominated by anthocyanins. The rich chemical composition of elderberry raw materials and their strong biological activity create great possibilities of application in pharmaceutical, food and cosmetic production.

Polish. Dziki bez czarny (Sambucus nigra L.) jest jedną z najczęściej użytkowanych roślin zielarskich na świecie. W medycynie ludowej surowce czarnego bzu stosowane były przede wszystkim jako środki napotne, przeciwgorączkowe i moczopędne. Współcześnie udowodniono również działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwdepresyjne, przeciwnowotworowe i hipoglikemizujące oraz obniżające stężenie tłuszczu i lipidów ekstraktów z bzu czarnego. Skład chemiczny kwiatów i owoców bzu czarnego jest zmienny i podlega różnym czynnikom zmienności (genetyczne, ontogenetyczne, środowiskowe, pozbiorcze). Kwiaty bzu czarnego zawierają flawonoidy, kwasy fenolowe, olejek eteryczny, kwasy organiczne, cukry i związki mineralne, podczas gdy w owocach dominują antocyjany. Bogaty skład chemiczny surowców bzu czarnego oraz ich silna aktywność biologiczna stwarzają duże możliwości zastosowania w produkcji farma­ceutycznej, spożywczej i kosmetycznej.