The impact of field coppices on viewsheds: A case study of the agricultural land-scape of Roztocze | Wpływ rozwoju zadrzewień śródpolnych na ekspozycję czynną punktów widokowych – studium przypadku krajobrazu rolniczego Roztocza

English. In the discourse agrocenoses biodiversity lost, the important role of field coppices is indicated as a landscape element that favours the formation of biodiversity. However, each change in the way of land use, both planned and occurring through secondary succession, affects the physiognomic resources of the landscape. Field coppices, as an element of the agricultural landscape, can form harmonious, linear arrangements accompanying multi-ribbon field beds. Still, at the same time, they can create tight viewing curtains limiting the field of active exposure of viewing points. The article examines the influence of field coppices functioning in the landscape on the size and spatial range of the field of active exposure of viewing points. The research is conducted using the example of the Roztocze National Park buffer zone using the geoprocessing method of spatial data. Based on the obtained results, it was found that in the buffer zone of the RPN, the area of mid-field coppice is 10003.6 ha, at the same time, in all four analyzed viewpoints significant changes were noted in the range of the active exposure area (a decrease in the area from 18.3% to 43.2%). The obtained results allow recommendations on how to minimise potential spatial conflicts between the need for biodiversity enhancement and new field coppices introduction landscape scenic resources preservation.

Polish. W dyskursie o utracie bioróżnorodności agrocenoz, wskazuje się na istotną rolę zadrzewień śródpolnych jako elementu krajobrazu sprzyjającego kształtowaniu różnorodności biologicznej. Każda zmiana sposobu użytkowania terenu, zarówno ta planowana, jak i zachodząca drogą sukcesji wtórnej, wpływa jednak na zasoby fizjonomiczne krajobrazu. Zadrzewienia śródpolne, jako element krajobrazu rolniczego mogą formować harmonijne, liniowe układy, towarzyszące wielowstęgowym rozłogom polnym, ale równocześnie mogą tworzyć szczelne kurtyny widokowe ograniczające pole ekspozycji czynnej punktów widokowych. Celem artykułu jest zbadanie wpływu funkcjonujących w krajobrazie zadrzewień śródpolnych na wielkość i przestrzenny zasięg pola ekspozycji czynnej punktów widokowych. Badania prowadzone były na przykładzie otuliny Roztoczańskiego Parku Narodowego (RPN) metodą geoprzetwarzania danych przestrzennych. Na ich podstawie stwierdzono, że w otulinie RPN powierzchnia zadrzewień śródpolnych wynosi 10 003,6 ha. Równocześnie we wszystkich czterech analizowanych punktach widokowych odnotowano istotne zmiany w zasięgu pola ekspozycji czynnej (spadek pola powierzchni od 43,2% do 18,3%). Wyniki pozwalają wydać rekomendacje do minimalizacji potencjalnych konfliktów przestrzennych między potrzebą wzmacniania bioróżnorodności przez utrzymanie istniejących i wprowadzanie nowych zadrzewień śródpolnych, a zachowaniem zasobów widokowych krajobrazu.