SAFETY ASSESSMENT OF MALE MILK BY STUDYING PHYSICAL AND CHEMICAL INDICATORS | ФИЗИКАЛЫҚ-ХИМИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН АНЫҚТАУ АРҚЫЛЫ БИЕ СҮТІНІҢ ҚАУІПСІЗІДІГІН БАҒАЛАУ | ОЦЕНКА БЕЗОПАСНОСТИ КОБЫЛЬЕГО МОЛОКА ПУТЕМ ИЗУЧЕНИЯ ФИЗИКО-ХИМИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ

English. The article presents the results of a study of mare's milk for freshness and safety using generally accepted organoleptic and physicochemical studies. The material for our research was samples of mare's milk (n = 45) taken from the farm of the Almaty region. In the course of the study, samples of mare's milk were taken from the farms of the Almaty region. All studies were carried out on the basis of the laboratories of the Al-Farabi Kazakh National University, which is equipped with the necessary modern equipment. The novelty of the work is monitoring the safety and quality of mare's milk from various farms in the Almaty region in a comparative aspect and assessing the safety of mare's milk by studying physical and chemical indicators. The organoleptic parameters of mare's milk taken from the farms of the Almaty region corresponded to the standard of GOST requirements and there were no deviations in appearance, color, smell, taste. Physicochemical studies of mare's milk taken from various farms in the Almaty region were within the normal range specified in the standards of the Republic of Kazakhstan. The density value varied 1.029 -1.034 g / cm3, acidity values did not exceed 7 Tº, the highest SNF value reached 9.56% in mare's milk obtained from the third farm. Mass fraction of fat was in the range of 2.5-3.3%. The mass fraction of protein varied in the following values: 3.65-4.89%. According to the research results, it can be concluded that the mare's milk produced in the Almaty region meets the requirements in terms of quality and safety and is not falsified.

Kazakh. Мақалада жалпы қабылданған органолептикалық және физикалық және химиялық зерттеулерді қолдана отырып, бие сүтін  балаусалылық пен қауіпсіздікке зерттеу нәтижелері келтірілген. Біздің зерттеу жұмысымызға Алматы облысының шаруа қожалығынан алынған бие сүтінің (n = 45) сынамалары алынды. Зерттеу барысында бие сүтінің үлгілері Алматы облысының  қожа шаруашылықтарынан алынды. Барлық зерттеулер әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің қажетті заманауи жабдықтармен жабдықталған зертханалары негізінде жүргізілді. Жұмыстың жаңашылдығы - Алматы облысының әр түрлі шаруашылықтарындағы бие сүтінің қауіпсіздігі мен сапасын салыстырмалы аспектте бақылау және физикалық-химиялық көрсеткіштерді зерттеу арқылы бие сүтінің қауіпсіздігін бағалау. Алматы облысының қожа шаруашылықтарынан алынған бие сүтінің органолептикалық параметрлері МЕМСТ талаптарына сәйкес келді және сыртқы түрі, түсі, иісі, дәмі бойынша ауытқулар болған жоқ. Алматы облысының әр түрлі қожа шаруашылықтарынан алынған бие сүтіне жүргізілген физикалық-химиялық зерттеулер Қазақстан Республикасының стандарттарында белгіленген шегінде болды. Тығыздықтың мәні 1,029 -1,034 г/см3 құрады, ал қышқылдықтың көрсеткіштері 7 Тº аспады, үшінші қожа шаруашылығынан алынған бие сүтінде ҚМСҚ-ның ең жоғары көрсеткіші 9,56% құрады. Майдың массалық үлесі 2,5-3,3% аралығында болды. Ақуыздың массалық үлесі келесі мәндерде өзгерді: 3,65-4,89%. Зерттеу нәтижелері бойынша Алматы облысында өндірілген бие сүті сапасы мен қауіпсіздігі бойынша талаптарға сай және бұрмаланбаған деген қорытынды жасауға болады.

Russian. В статье представлены результаты исследования кобыльего молока на свежесть и безопасность с использованием общепринятых органолептических и физико-химических исследований. Материалом для наших исследований служили пробы кобыльего молока (n=45), отобранных из к/х Алматинской области. В ходе исследования был проведен отбор проб кобыльего молока с хозяйств Алматинской области. Все исследования проводились на базе референтной лабораторий молочной продукции Казахского национального аграрного исследовательского университета, которая оснащена необходимым современным оборудованием. Новизной работы является проведение мониторинга безопасности и качества кобыльего молока с различных хозяйств Алматинской области в сравнительном аспекте и оценка безопасности кобыльего молока путем изучения физико-химических показателей. Органолептические параметры кобыльего молока, взятые с хозяйств Алматинской области соответствовали норме требований ГОСТ и никаких отклонений по внешнему виду, цвету и запаху, вкусу не было. Физико-химические исследования кобыльего молока, взятых с различных хозяйств Алматинской области были в пределах нормы, указаных в стандартах РК. Значение плотности варьировало 1,029 -1,034 г/см3, показатели кислотности не превышало 7 Тº, самый высокий показатель СОМО достиг значения 9,56% в кобыльем молоке, полученных с третьего крестьянского хозяйства. Массовая доля жира составила в пределах 2,5-3,3%. Массовая доля белка варьировала в следующих значениях: 3,65-4,89%. По результатам исследований можно сделать вывод, что кобылье молоко производимое в Алматинской области по качеству и безопасности соответствует требованиям ГОСТ и не фальсифицировано.