AGROBIOLOGICAL STUDY OF DIFFERENT ECOLOGICAL AND GEOGRAPHICAL ORIGIN OF WHEATGRASS COLLECTIONIN THE CONDITIONS OF AKMOLA REGION | AҚМОЛA ОБЛЫCЫ ЖAҒДAЙЫНДA ӘР ТҮРЛІ ЭКОЛОГИЯЛЫҚГЕОГРАФИЯЛЫҚ ШЫҒУ ТЕГІ БОЙЫНША EPКEКШӨПТIҢ КОЛЛEКЦИЯСЫН АГРОБИОЛОГИЯЛЫҚ ЗEPТТEУ | АГРОБИОЛОГИЧЕСКОЕ ИЗУЧЕНИЕ КОЛЛЕКЦИИ ЖИТНЯКА РАЗЛИЧНОГО ЭКОЛОГО-ГЕОГРАФИЧЕСКОГО ПРОИСХОЖДЕНИЯ В УСЛОВИЯХ АКМОЛИНСКОЙ ОБЛАСТИ

English. Extracted samples will be used later in the field of breeding, as the sources of herbage, dry basis and seeds of high crop yield, winter and drought resistance, resistance to major diseases and depredators.In the collected crop of saplings of 2014 by their group of economical features and qualities, which contain high croped yield of green mass, dry substance, winter hardy and drought hardy seeds, there were 3 samples of wheat grass such as , eremic wheat grass 4-KL-1349, eremic wheat grass3-KL-1348(Kazakhstan, Pavlodar oblysy), crested, thichspike wheat grass 5-K-4493, IK-2768 (Kazakhstan, Aqmola oblysy), in comparison with the standards of Karabalykskyi 202 (540,2 g/m2; 215,0 g/m2; 23,2 g/m2 respectively), exceeded to 5,4-40,5% and in comparison with standards of Batyr (557,1 g/m2; 211,3 g/m2; 20,7 g/m2 respectively) exceeded to 2,2-40,5%.These samples will be used in the process of selection as sources of high croped yield of green mass, dry substance, winter hardy and drought hardy seeds to the main diseases and vermins.On materials of dissertation one research paper has been published.

Kazakh. Коллекциялық тәлімбақта 2014 ж. себілген құңды-шаруашылық белгілер кешеңі бойынша жоғары көк шөп, құрғақ зат және тұқым өнімділігімен, аурулар мен зиянкестерге төзімділігімен 3 еркекшөптің үлгісі ерекшеленді:шөл еркекшөбі 3-КЛ-1348, шөл еркекшөбі 4–КЛ-1349, (Қазақстан, Павлодар обл.), жалпақ масақты еркекшөп 5-К-4493, ИК-2768 (Қазақстан, Акмола обл.),Кapaбaлыкcкий 202 (540,2 г/м 2 ; 215,0 г/м 2 ; 23,2 г/м 2)cтaндapтымeн caлыcтыpғaндa, олap cтaндapттaн 5,4-40,5%-ғa жоғapы болдыжәнe Бaтыp (557,1 г/м2 ; 211,3 г/м2; 20,7 г/м2) cтaндapтымeн caлыcтыpғaндa,олap cтaндapттaн 2,2-40,5%-ғa acты.Бөлінген үлгілер болашақта селекциялық жұмыстар үшін қолданылатын болады, яғни қысқа және құрғақшылыққа төзімділігімен,негізгі аурулар мен зиянкестерге төзімділігімен , жоғары көк шөп, құрғақ затжәне тұқым өнімділігінің бұлағы ретінде.

Russian. В статье приведено описание морфологических и биологических особенности каждого вида житняка, метеорологические условия в годы исследования, урожайность зеленой массы, сухого вещества, семян, содержание сырого протеина и сырой клетчатки, зимо-и засухоустойчивости, устойчивости к основным болезням и вредителям. В коллекционном питомнике посева 2014 г. в изучении находились образцы 4-х видов житняка (гребневидного, гребенчатого, пустынного и сибирского) различного эколого-географического происхождения Казахстана, России, Украины в количестве 100 образцов. В настоящее время в Северном Казахстане допущено к использованию в производстве следующие сорта житняка: стародавний – Карабалыкский 202 (с 1949 г.) Шортандинский широколосый (с 2011г.), Батыр (с1992 г.) и Бурабай (с 2015г.), сортов недостаточно для обширной территории Республики Казахстан.