RISKY AGRICULTURE AND THE STATE: IN SEARCH FOR OPTIMAL RELATIONSHIPS | ТӘУЕКЕЛДІК АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ МЕМЛЕКЕТ: ОҢТАЙЛЫ ӨЗАРА ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТАР ІЗДЕНІСІНДЕ | РИСКОВОЕ СЕЛЬСКОЕ ХОЗЯЙСТВО И ГОСУДАРСТВО: В ПОИСКАХ ОПТИМАЛЬНЫХ ВЗАИМООТНОШЕНИЙ

English. Directly or indirectly, the government has a significant impact on the formation of decisions on agricultural risk management taken at the enterprise level. The direct influence of the government lies in the implementation of various agricultural programmes, partially or fully funded from the budget (for example, compulsory crop insurance programmes, promotion of diversification of theindustry by granting various preferences in subsidizing individual crops, etc.). Indirect influence consists in creation of normative and legal conditions for development of competitive environment. However, government involvement in agricultural regulation is in itself another important source of risk. The government should be aware that not all of its decisions and agricultural programmes are perfect and can not always be effectively implemented. With the deepening of market liberalization, of increasing importancebecomes the question of the use of regulatory instruments for agricultural risks, which are more consistent with the World Trade Organization rules and do not violate the market laws. However, any participation of the state in regulating agricultural risks inevitably leads to the distortion of market signals on the validity of the production efficiency of a particular product. Therefore, in order to minimize the distortion of such signals and a more rational use of budget resources, the Kazakhstani government should focus primarily on the regulation of catastrophic risks. The isolation of a damage, which is caused by catastrophic and only a catastrophic risk, is of paramount importance to determine to what extent the state should participate in compensation for losses caused by adverse natural events

Kazakh. Ауылшаруашылық тәуекел және оны тиімді басқару мәселесі Қазақстанның ауыл шаруашылығын дамыту барысында негізгі проблемаға айналып отыр. Тікелей немесе жанама түрде, үкімет кәсіпорындар деңгейінде қабылданатын ауыл шаруашылығы тәуекелін басқару шешімдеріне айтарлықтай ықпал етеді. Алайда, ауылшаруашылық қарым-қатынастардыреттеуде үкіметтің қатысуының өзі тәуекелдің тағы да бір маңызды көзі болып табылады. Нарықты әрі қарай ырықтандырумен байланысты, Дүниежүзілік Сауда Ұйымының ережелерін бұзбайтын және нарықтық заңдарды бұрмаламайтын ауылшаруашылық тәуекелдерді реттеу құралдарын пайдалану мәселесі өте маңызды орын алып отыр. Алайда, ауылшаруашылық тәуекелділіктерді реттеу үшін мемлекет тарапынан қолданылатын әрекеттер өнімнің шынайыөндіріс тиімділігін көрсететін нарықтық сигналдардың бұрмалануына әкеледі. Сондықтан осындай сигналдардың бұрмалауын азайту және бюджет ресурстарын ұтымды пайдалану үшін Қазақстан үкіметі бірінші кезектеқасірет шегіндегі жүйелік тәуекелдерді реттеуге бағытталуы керек. Бұл жағдайда табиғи апаттардың қолайсыздығымен ауыл шаруашылығына келтірілген залалды өтеуге мемлекеттің қаншалықты қатысуы керектігін анықтау үшін қайғылы және тек қана апатты тәуекелге ұшырайтын залалды оқшаулау өте маңызды.

Russian. По мере углубляющейся либерализация рынков все большее значение приобретает вопрос об использовании инструментов регулирования сельскохозяйственных рисков, которые более соответствуют правилам Всемирной Торговой Организации и не искажают действия рыночных законов. Любое участие государства в регулировании сельскохозяйственных рисков неизбежно приводит к искажению рыночных сигналов о действительности эффективности производства той или иной продукции. Поэтому в целях минимизации искажения таких сигналов и более рационального использования бюджетных ресурсов государству следует сосредоточиться прежде всего на регулировании системных рисков катастрофического характера.