EFFECTIVENESS OF ANTIHELMINTH FORAGE SUPPLEMENT IN HELMINTHOSIS OF DIGESTIVE TRACT OF RUMINANTS | КҮЙІС ҚАЙЫРАТЫНДАРДЫҢ АСҚАЗАН ІШЕК ЖОЛДАРЫ ГЕЛЬМИНТОЗДАРЫНА АНТИГЕЛЬМЕНТТІК ЖЕМ ҚОСПАСЫНЫҢ ТИІМДІЛІГІ | ЭФФЕКТИВНОСТЬ АНТГЕЛЬМИНТНОЙ КОРМОВОЙ ДОБАВКИ ПРИ ГЕЛЬМИНТОЗАХ ПИЩЕВАРИТЕЛЬНОГО ТРАКТА ЖВАЧНЫХ

English. Helminthiases of cattle are widespread in the territory of the Republic of Kazakhstan and cause great economic damage. The main method of combating helminthiases in farm animals is chemotherapy and chemoprophylaxis. For the treatment of cestodoses and nematodes of digestive tract of ruminants, albendazole is widely used. Many herbal preparations are used as antihelmintics. Antihelminthic preparations based on plant raw materials are not toxic, but they have low antihelmintic efficacy and a long treatment period. The disadvantage of albendazole is its high toxicity. The research aim is to propose an antihelmintic collection used for helminthiasis in cattle and sheep in conjunction with albendazole. Research results. Antihelmintic forage supplement can be used to treat moniesiasis and strongylatosis of digestive tract of young cattle and sheep. It includes active ingredient albendazole and antihelmintic collection based on plant raw materials, characterized by the fact that it contains wormwood, pumpkin seeds, tansy flowers, garlic bulbs, touch-and-heal, burnet root and starch - indifferent substance for mixing with albendazole.

Kazakh. Ірі қара гельминтоздары Қазақстан Республикасының аумағында кең таралған және үлкен экономикалық зиян келтіреді. Ауылшаруашылық жануарларының гельминтоздарымен күресудің негізгі әдістері – химиотерапия және химиопрофилактика. Альбендазол мүйізді ірі қараның ас қорыту жолдарының цестодоздары мен нематодоздарын емдеу үшін кеңінен қолданылады. Көптеген шөптік дәрілік заттар антгельминт ретінде қолданылады. Өсімдік шикізатына негізделген антигельминтикалық заттар улы емес, бірақ олардың антигельминтикалық тиімділігі төмен және ұзақ емдеу мерзімі бар. Альбендазолдың кемшілігі-оның жоғары уыттылығы. Зерттеудің мақсаты - албендазолменбірге ірі қара мен қойдың гельминтоздарында қолданылатын антигельминтикалық жиынды ұсыну. Зерттеу нәтижелері. Антигельминттік азықтық қоспасын ірі қара мен қойдың ас қорыту жолдарының мониезиозы мен стронгилятоздарын емдеу үшін қолдануға болады. Оған белсенді әсер етуші зат албендазол және өсімдік шикізатына негізделген антгельминттік қоспа кіреді, оның құрамына ащы жусан, қарапайым асқабақ тұқымдары, түймешетен гүлдері, сарымсақ пиязшығы, шай қурай шөбі, дәрілік қандышөп тамыры және крахмал бар альбендазолмен араластыруға арналған ерекше зат.

Russian. Гельминтозы крупного рогатого скота широко распространены на территории Республики Казахстан и наносят большой экономический ущерб. Основным методом борьбы с гельминтозами сельскохозяйственных животных является химиотерапия и химиопрофилактика. Для лечения цестодозов и нематодозов пищеварительного тракта жвачных широко применяют албендазол. Многие растительные препараты используют в качестве антгельминтиков. Антгельминтные сборы на основе растительного сырья, не токсичны, но у них низкая антгельминтная эффективность и длительный срок лечения. Недостатком албендазола является его высокая токсичность. Цель исследования - предложить антгельминтный сбор, применяемый при гельминтозах крупного рогатого скота и овец совместно с албендазолом. Результаты исследований. Антигельминтная кормовая добавка может быть использована для лечения мониезиоза и стронгилятозов пищеварительного тракта молодняка крупного рогатого скота и овец. Она включает активное действующее вещество албендазол и антгельминтный сбор на основе растительного сырья, характеризующийся тем, что он содержит траву полыни горькой, семена тыквы обыкновенной, цветы пижмы обыкновенной, луковицы чеснока посевного, траву зверобоя продырявленного, корни кровохлебки лекарственной и крахмал – индифферентное вещество для смешивания с албендазолом.