PREFERRING DEATH IN TERMS OF ISLAMIC LAW: EUTHANASIA | İSLAM HUKUKU AÇISINDAN YAŞAMI BIRAKIP ÖLÜMÜ TERCİH ETMEK: ÖTENAZİ

The decrease in the influence of religion and moral principles on society and individuals due to cultu-ral interactions and changes leads to some changes in people's world of thought. This understanding, which has gained momentum especially in recent years, has created some differences of opinion on fundamental rights. The right to life, which has an important place among fundamental rights, has also been affected by this difference in understanding. At this point, people have the view that they have the right and authority to stop living and choose death and end their lives if there are some reasons. In the last century, Changes have started to emerge and new developments and expansions have occurred in the understanding of personal freedom, rights and freedom. The right to life which is one of the fundamental rights, has also been affected by this change. As a result, the idea that people have the right to continue or end their lives has started to become widespread. Basically, discussions on the subject have intensified within the framework of the concept of euthanasia on the stage of human history. The common point of each of them forms the intervention in human life. This intervention is based on the result of preferring death when It is remained between death and life. This choice can be made by the person herself, as well as by others. However, as a result of it, the loss of life can emerge including includes alleviating suffering for the sick, protecting human dignity for the elderly, desperation, desperation and reduced quality of life, preventing waste of resources, etc by basing on this situation. The attempt to choose to die, which is concentrated in the framework of euthanasia, is discussed on the basis of two basic points: the sanctity of life and the quality and quality of life; Also There are those who oppose as well as those who defend it. In this article, we will examine and evaluate the choice to die within the framework of euthanasia in terms of Islam and its legal system, the doctrine of Islamic Law. Firstly, after briefly explaining the concept of euthanasia in general terms, the religious and legal aspects of choosing one's own or someone else's death will be emphasized, and the phenomenon of choosing to die by abandoning living will be examined.

Kültürel etkileşimler ve değişimler sebebiyle toplum ve bireyler üzerinde din ve ahlak ilkelerinin etkisinin azalması, insanların düşünce dünyasında birtakım değişikliklere yol açmaktadır. Özellikle son yıllarda hız kazanan bu anlayış, temel haklar konusunda da görüş farklılıkları meydana getirmiştir. Temel haklar içinde önemli yer tutan yaşam hakkı da bu farklılıklardan etkilenmiştir. Gelinen noktada kişiler birtakım sebeplerin bulunması halinde yaşamayı bırakarak ölümü tercih edip yaşamlarını sonlandırabilme hak ve yetkisine sahip oldukları görüşüne sahiptir. İlk asırlarda intihar kavramı başta olmak üzere çeşitli isimler altında yapılan tartışmanın, son yüzyıldaki kişisel özgürlük, hak ve hürriyet anlayışlarında ortaya çıkan yeni gelişmeler ve genişlemeler bağlamında ötenazi gibi yeni kav-ramlar çerçevesinde yoğunlaştığı görülmektedir. Temel haklardan olan yaşama hakkı da bu değişimin etkisinde kalarak insanın yaşama devam etme veya sonlandırma hakkının olması düşüncesi yaygınlaşmaya başlamıştır. Esasen insanın tarih sahnesinde yer aldığı andan itibaren insan yaşamına kendisinin veya başka birinin müdahalesi olmuştur. Ancak ötenazi kavramı ile müdahale yeni bir boyut kazanmıştır. Ölüm ile yaşam arasında kalındığında ölümü tercih etmenin bir hak olarak görülerek ya-şama haksız bir müdahale olmayacağı algısı oluşmasına ve bunun kabul edilmesi noktasına gelinmiştir. Bu tercihi insanın bizzat kendisi veya başkaları da yapabilmektedir. Ancak sonucunda can kaybı ortaya çıkmakta ve buna, hastalar için acıları dindirme, yaşlılar için insan onuru koruma, ümitsizlik, çaresizlik ve yaşam kalitesinin düşmesi, kaynak israfını önleme, vb. gerekçeler dayanak yapılmaktadır. Ötenazi çerçevesinde yoğunlaşan ölme tercihinde bulunma girişimi yaşamın kutsallığı ve yaşamın niteliği gibi iki temel noktadan hareketle tartışılmakta; karşı çıkanlar olduğu gibi savunanlar da bulunmaktadır. İşte bu makalede ötenazi çerçevesinde ölme tercihinde bulunmanın İslam ve onun hukuk nizamı olan İslam Hukuk doktrini açısından incelenip değerlendirme yapılması amaçlanmaktadır. Öncelikle ötenazi kavramını kısaca genel hatları ile anlattıktan sonra, kişinin kendisinin veya başka birinin ölüm tercihinde bulunmasının dini ve hukuki yönü üzerinde durularak yaşamaktan vazgeçerek ölmeyi tercih etme olgusu analiz irdelenecektir.