OBSERVATION OF STEPPE FIRE AREAS BASED ON EARTH REMOTE SENSING DATA | ЖЕРДІ ҚАШЫҚТЫҚТАН ЗОНДТАУ ДЕРЕКТЕРІ БОЙЫНША ДАЛА ӨРТТЕРІ АЛАҢДАРЫН БАҚЫЛАУ | НАБЛЮДЕНИЕ ЗА ПЛОЩАДЯМИ СТЕПНЫХ ПОЖАРОВ ПО ДАННЫМ ДИСТАНЦИОННОГО ЗОНДИРОВАНИЯ ЗЕМЛИ

English. Permanent landscape fires contribute to changes in the species composition of vegetation, the activation of erosive processes and destroy animals and their habitats. For these reasons, it is very important to study the fire regime of natural steppes. The paper shows the dynamics of burning of Steppe lands in the Terekti  District of the West Kazakhstan region for the period from 2016 to 2023. Expert decryption based on data from the research area over a given period of time was made using Sentinel 2 space images. In total, 87,424 hectares of burning were detected. Most of the area was covered by the fire of very large fires, each of which was more than several thousand hectares, and the area of the largest fires exceeded 30 thousand hectares. Most of all burned areas have been repeatedly burned. After 2020, the flammability of the territory has significantly decreased, which is primarily associated with an increase in livestock, and in the second-with a deterioration in hydrothermal conditions. In dry conditions, weather affects the fire regime not as a factor in the spread of fire, but as a factor in the accumulation of a sufficient amount of combustible material. Therefore, a decrease in precipitation, an increase in temperature and pasture loads contribute to a decrease in the number and areas of fires due to a decrease in plant mass reserves.

Kazakh. Тұрақты ландшафттық өрттер өсімдік жамылғысының түрлік құрамының өзгеруіне, эрозиялық процестердің жандануына ықпал етеді және жануарлар мен олардың тіршілік ету ортасын жояды. Осы себептерге байланысты табиғи далалардың өрт режимін зерттеу өте маңызды. Жұмыста Батыс Қазақстан облысындағы Теректі ауданының 2016-2023 жылдар аралығындағы далалық жерлердің жану динамикасы көрсетіліп талданды. Зерттеу ауданының берілген уақыт аралығындағы деректері бойынша сараптамалық дешифрлеу Sentinel 2 ғарыштық суреттер арқылы жасалды. Барлығы 87 424 га  жану анықталды. Алаңның көп бөлігі әрқайсысы бірнеше мың гектардан асатын өте үлкен өрттердің отымен өтті, ал ең үлкен өрттердің ауданы 30 мың гектардан асты. Барлық өртенген аумақтардың көп бөлігі бірнеше рет өрттен өтті. 2020 жылдан кейін аумақтың жанғыштығы айтарлықтай төмендеді, бұл ең алдымен мал басының өсуімен, ал екіншісінде гидротермиялық жағдайлардың нашарлауымен байланысты. Құрғақ жағдайда ауа-райы өрт режиміне өрттің таралу факторы ретінде емес, жанғыш материалдың жеткілікті мөлшерін жинау факторы ретінде әсер етеді. Сондықтан жауын-шашынның азаюы, температура мен жайылымдық жүктемелердің өсуі өсімдік массасы қорларының азаюына байланысты өрттердің саны мен аудандарының азаюына ықпал етеді.

Russian. Постоянные ландшафтные пожары способствуют изменению видового состава растительности, активизации эрозионных процессов и уничтожают животных и их среду обитания. По этим причинам очень важно изучить пожарный режим природных степей. В работе проанализирована динамика горения степных земель Теректинского района Западно-Казахстанской области за 2016-2023 годы. Экспертное дешифрирование данных области исследования за заданный период времени было выполнено с помощью космических изображений Sentinel 2. Всего выявлено 87 424 га горения. Большая часть площади была охвачена огнем очень крупных пожаров, каждая из которых занимала более нескольких тысяч гектаров, а площадь самых крупных пожаров превысила 30 тысяч гектаров. Большая часть всех сгоревших территорий неоднократно подвергалась пожарам. После 2020 года горючесть территории значительно снизилась, что связано в первую очередь с ростом поголовья скота, а во вторую-с ухудшением гидротермальных условий. В засушливых условиях погода влияет на пожарный режим не как фактор распространения огня, а как фактор накопления достаточного количества горючего материала. Поэтому уменьшение количества осадков, повышение температуры и пастбищных нагрузок способствуют уменьшению количества пожаров и площадей за счет уменьшения запасов растительной массы.