PL: Wymywanie azotu z gleby średniej w zależności od różnych scenariuszy nawożenia i nawadniania | EN: ,,Nitrogen leaching from medium soil depending on different fertilization and irrigation scenarios”

abstractPL: Celem niniejszej pracy była ocena wpływu zróżnicowanych dawek nawożenia azotowego oraz wariantów nawadniania na poziom strat azotu w postaci azotanów (NO₃⁻) i amonu (NH₄⁺) w glebie średniej. Badania przeprowadzono w warunkach kontrolowanych w hali wegetacyjnej z wykorzystaniem gleb pobranych z rejonu Lubnowa (woj. dolnośląskie). Zastosowano trzy poziomy nawożenia (pełna dawka, 1/2 i 1/4) oraz z siedem scenariuszy nawadniania, różnicujących ilość oraz częstotliwość aplikacji wody (wilgotność polowa, +10 mm. i +20 mm. co 2, 4 lub 6 dni). Wyniki badań wykazały, że intensywne nawadnianie w połączeniu z pełną dawką azotu powoduje znaczne wymywanie azotanów z gleby, prowadząc do potencjalnych strat środowiskowych. Największe stężenia NO₃⁻ odnotowano w wariantach z pełną dawką nawożenia i częstym, intensywnym nawadnianiem. Natomiast jony amonowe (NH₄⁺) charakteryzowały się niższą mobilnością i większą retencją w glebie, niezależnie od zastosowanego scenariusza. Najkorzystniejsze pod względem efektywności nawożenia oraz ochrony środowiska były scenariusze łączące umiarkowane nawożenie (1/2 dawki) z ograniczonym i rzadkim nawadnianiem (np. +20 mm. co 6 dni). Uzyskane wyniki wskazują, iż zintegrowane zarządzanie nawożeniem azotowym i nawadnianiem może w istotny sposób ograniczać straty azotu, jednocześnie sprzyjając efektywnemu gospodarowaniu składnikami pokarmowymi i ochronie zasobów wodnych. Odpowiedni dobór strategii nawożeniowo-nawadniającej może przyczynić się do zrównoważonego rozwoju rolnictwa oraz ochrony środowiska.

abstractEN: The aim of this study was to assess the effect of different nitrogen fertilization doses and irrigation variants on the level of nitrogen losses in the form of nitrates (NO₃⁻) and ammonium (NH₄⁺) in medium soil. The research was conducted under controlled conditions in a vegetation hall using soils collected from the Lubnów region (Lower Silesian Voivodeship). Three fertilization levels were used (full dose, 1/2 and 1/4) and seven irrigation scenarios, varying the amount and frequency of water application (field moisture, +10 mm. and +20 mm. every 2, 4 or 6 days). The research results showed that intensive irrigation combined with a full dose of nitrogen causes significant leaching of nitrates from the soil, leading to potential environmental losses. The highest NO₃⁻ concentrations were recorded in variants with a full dose of fertilization and frequent, intensive irrigation. On the other hand, ammonium ions (NH₄⁺) were characterized by lower mobility and higher retention in the soil, regardless of the scenario used. The most beneficial in terms of fertilization efficiency and environmental protection were the scenarios combining moderate fertilization (1/2 dose) with limited and infrequent irrigation (e.g. +20 mm. every 6 days). The obtained results indicate that integrated management of nitrogen fertilization and irrigation can significantly reduce nitrogen losses, while promoting effective nutrient management and protection of water resources. The appropriate selection of fertilization and irrigation strategy can contribute to the sustainable development of agriculture and environmental protection.

status: finished