PL: Porównanie wartości odżywczej racji pokarmowych dziewcząt z prawidłową i nieprawidłową masą ciała | EN: The comparison of the nutritional value of food rations of girls with normal and abnormal body mass

abstractPL: Celem pracy było porównanie wartości odżywczej całodziennych racji pokarmowych dziewcząt z niedoborową, prawidłową oraz nadmierną masą ciała, które były uczennicami wrocławskich gimnazjów. Badania przeprowadzono od lutego do grudnia 2017 roku w ramach projektu badawczego „Psychologiczne, środowiskowe oraz społeczno-ekonomiczne uwarunkowania stanu zdrowia młodzieży gimnazjalnej z Wrocławia „Zdrowy gimnazjalista”. W realizacji projektu wzięli udział pracownicy Katedry Żywienia Człowieka Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego Wrocławia, a także koordynatorzy szkolni programu Wrocławska Sieć Szkół Promujących Zdrowie. W badaniach wzięło udział 464 uczniów drugich klas szkół gimnazjalnych na terenie miasta Wrocław, w tym 236 dziewcząt i 228 chłopców. W zrealizowanych badaniach posłużono się metodą sondażu z zastosowaniem techniki wywiadu ankietowego z wykorzystaniem międzynarodowego kwestionariusza programu HBSC (Health Behaviour in School - aged Children). Przeprowadzono analizę stężenia wybranych wskaźników biochemicznych w surowicy krwi. Metodami antropometrycznymi dokonano oceny masy i wysokości ciała, a uzyskane wyniki zestawiono z aktualnymi siatkami centylowymi projektu OLAF dla danej grupy wiekowej. Oszacowania podaży energii oraz składników odżywczych wraz ze spożywaną żywnością dokonano wykorzystując wywiad żywieniowy dotyczący spożycia z ostatnich 24 godzin. Uzyskane dane wprowadzono do programu komputerowego Dieta v.5.1, a następie porównano z aktualnymi normami i zaleceniami żywieniowymi dla młodzieży szkolnej opracowanymi przez Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie (Jarosz 2017). Wszelkie uzyskane w trakcie badań wyniki zebrano w programie Microsoft Office Excel. W dalszej kolejności przeniesiono je do programu Statistica 13.1 firmy StatSoft, aby dokonać analizy danych statystycznych. Przy pomocy testu Chi2 oraz testu nieparametrycznego U Manna-Whitney’a określono różnice statystyczne. Poziom istotności przyjęto na poziomie p < 0,05. W badaniach nie wykazano zależności istotnie statystycznie między poszczególnymi grupami młodzieży gimnazjalnej z odpowiednią klasyfikacją masą ciała, a ich sposobem odżywiania się. W przeprowadzonych badaniach wykazano liczne zachowania żywieniowe, które niekorzystnie wpływają na wzrost i rozwój młodego organizmu. Dlatego też warto zwrócić szczególną uwagę na poszerzanie edukacji żywieniowej oraz kształtowanie prawidłowych nawyków i zwyczajów żywieniowych młodzieży jak również wśród całego społeczeństwa.

abstractEN: The aim of the work was to compare the nutritional value of all-day food rations of girls (students of middle school of Wrocław) with deficient, normal and excessive body mass. The research was conducted from February to December 2017 as a part of the surveys project "Psychological, environmental and socio-economic determinants of the health condition middle school students from Wroclaw - Healthy middle school student". The project was attended by employees of the Department of Human Nutrition at the Wrocław University of Life Sciences and the Department of Health and Social Affairs of the City Office of Wrocław, as well as school coordinators of the Wrocław School of Health Promoting Schools program. In the research took part 464 Wrocław middle school students of second grade, including 236 girls and 228 boys. In the conducted research was used a survey method with the application of a questionnaire interview technique using the international HBSC program questionnaire (Health Behavior in School - aged Children). The concentration of selected biochemical markers in the blood serum was analyzed. The body weight and body height were assessed using anthropometric methods, and the results were compared with the current centile charts of the OLAF project for a given age group. Estimates of the energy and nutrient supply along with consumed food were made using a nutritional interview regarding consumption for the last 24 hours. The obtained data was entered into the program Diet v.5.1, and then compared to the current norms and nutritional recommendations for school children developed by the Institute of Food and Nutrition in Warsaw (Jarosz 2017). All results obtained during the research were collected in Microsoft Office Excel. Subsequently, they were transferred to Statistica 13.1 program by StatSoft to analyze statistical data. The statistical differences were determined using the Chi2 test and the U-Mann-Whitney nonparametric test. The significance level α <0.05 was assumed. The surveys did not show a statistically significant relationship between individual groups of middle school students with the appropriate weight classification and their diet. Numerous nutritional behaviors have been demonstrated in the conducted research, which adversely affect the growth and development of the young body. Therefore, it is worth paying special attention to expanding nutritional education and shaping the right eating habits of young people as well as among the whole society.

status: finished