Effects of Irrigation Cutoff and Nitrogen Fertilizer Application on the Physiological Traits of Lentil (Lens culinaris Medik.) | تأثیرات قطع آبیاری و کاربرد کود نایتروجن بر صفات فیزیولوژیکی عدس ((Lens culinaris Medik.

English. To investigate the effect of irrigation cutoff and nitrogen fertilizer levels on the yield and yield components of lentil cultivars, a split-plot experiment was conducted in a randomized complete block design (RCBD) with four replications at the research farm of Daikundi Higher Education Institution in 2023. The irrigation treatments included four levels: full irrigation (control), irrigation cutoff at the vegetative stage (V4), irrigation cutoff at the flowering stage (R1), and irrigation cutoff at the pod-filling stage (R5). Nitrogen fertilizer was applied as a sub-factor in three levels: no fertilizer, 70 kg nitrogen per hectare, and 140 kg nitrogen per hectare from a urea source. The irrigation cutoff treatments significantly reduced grain yield, dry weight, and physiological traits of lentils. The application of nitrogen fertilizer, except for leaf relative water content, had a significant positive effect on other traits. On average, the reduction in lentil yield was 14% with irrigation cutoff during the vegetative stage, 6% with normal irrigation, and 10% with irrigation cutoff during the pod-filling stage. Based on the results, along with the specific climatic characteristics of Daikundi Province and soil tests in the region, the application of 70 kg nitrogen per hectare under irrigation cutoff conditions is recommended to mitigate the damage caused by water scarcity and improve lentil production.

Persian. برای بررسی اثر قطع آبیاری و میزان کود نایتروجن بر حاصل و اجزای حاصل ارقام عدس تحقیق  به‌صورت (Split-Plot Design) و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در فارم تحقیقاتی و تحقیقی مؤسسۀ تحصیلات عالی دایکندی در سال 1402 اجرا شد. چهار تریتمنت قطع آبیاری شامل: کنترولر (آبیاری کامل)، قطع آبیاری در مرحلۀ نموی (V4)، قطع آبیاری در مرحلۀ گل‌دهی (R1) و قطع آبیاری در مرحلۀ دانه‌بندی (R5). و استفاده از کود نایتروجن به عنوان عامل فرعی در سه سطح بدون کود، 70 کیلوگرام نایتروجن و 140 کیلوگرام نایتروجن در هکتار از منبع اوره بودند. تریتمنت‌های قطع آبیاری به‌طور معنی‌داری باعث کمی حاصل دانه، وزن خشک و صفات فیزیولوژی عدس گردید. مصرف کود نایتروجن نیز به جز محتوای نسبی آب برگ بر سایر صفات تأثیر معنی‌داری افزایشی داشت. اوسط کاهش حاصل عدس در قطع آبیاری در مرحلۀ نمویی ۱۴%، آبیاری نورمال ۶% و قطع آبیاری در مرحلۀ دانه‌بندی۱۰% بود.  با توجه به نتایج حاصل و همچنین ویژه‌گی‌های اقلیم ولایت دایکندی و آزمایش خاک منطقه میزان 70 کیلوگرام نایتروجن در هکتار در شرایط قطع آبیاری برای کشت عدس می‌تواند و صدمه‌های وارده بر حاصل در اثر کم‌آبی را بکاهد و توصیه می‌گردد.