Farmer Management of Check Dam in Khun Changkien Village in Doi Suthep-Pui National Park, Chiang Mai Province | การจัดการฝายต้นน้ำของเกษตรกรหมู่บ้านขุนช่างเคี่ยนในอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ – ปุย จังหวัดเชียงใหม่

English. This research had three main objectives : to study check dam management,  to identify appropriate measures of check dam management and to examine problems and obstacles associated with check dam management for agricultural practice of farmers in Khun Changkien village. Population studied were 246 farmers in Khun Changkien village. It was found that farmers managed their check dam in the similar way as other groups. Management process included four steps: surveying potential area for building the check dam, convening village residents in order to divide them into groups that  were in charge of building the check dam, building the check dam, and inspecting the check dam in order to evaluate whether it meet the standards. Nonetheless, the check dam was not maintained. Appropriated measures of check dam management suggested by Changkien residents included check dams or a large reservoir should be located in close proximity to agricultural areas and should be strong. Finally, problems and obstacles of check dam construction included tough topography of the area that a check dam would be located, delayed tool relocation to check dam construction site. In addition, some check dams were not utilized efficiently.

Thai. การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการจัดการ แนวทางที่เหมาะสม และ ปัญหาอุปสรรคในการจัดการฝายต้นน้ำเพื่อประโยชน์ทางการเกษตรของเกษตรกรหมู่บ้านขุนช่างเคี่ยน ประชากรที่ใช้ในการศึกษา คือเกษตรกรหมู่บ้านขุนช่างเคี่ยน จำนวน 246 คน ผลการวิจัยพบว่า เกษตรกรในแต่ละกลุ่มมีการจัดการฝายต้นน้ำที่คล้ายกันคือ ขั้นตอนแรกเป็นการสำรวจพื้นที่ในการสร้างฝายต้นน้ำ ขั้นตอนที่สองเป็นการประชุมชาวบ้านเพื่อแบ่งกลุ่มสำหรับการสร้างฝายต้นน้ำ ขั้นตอนที่สาม เป็นการลงมือสร้างฝายต้นน้ำ และขั้นตอนสุดท้ายเป็นการตรวจสอบฝายต้นน้ำที่สร้างเสร็จว่าเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดไว้หรือไม่ แต่ฝายต้นน้ำที่สร้างนั้นจะปล่อยให้ผุพังไปตามอายุการใช้งาน แนวทางที่เหมาะสมในการจัดการฝายต้นน้ำ คือ  ควรสร้างฝายต้นน้ำ หรือ อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ไว้ใกล้กับพื้นที่การเกษตร และ ควรสร้างฝายต้นน้ำให้มีความแข็งแรงทนทานกว่าเดิม ด้านปัญหาและอุปสรรคที่พบคือ  สภาพพื้นที่ในการสร้างฝายต้นน้ำมีความยากลำบากในการสร้าง การเคลื่อนย้ายอุปกรณ์เข้ามาในพื้นที่สร้างฝายต้นน้ำมีความล่าช้า และ ฝายต้นน้ำบางแห่งไม่สามารถใช้งานได้เต็มประสิทธิภาพ