Allelopathic Activity of Hairy Beggarticks (Bidens pilosa L.) Extracts on Germination and Seedling Growth of Weedy Rice (Oryza sativa f. spontanea Roshev.) and Creeping Sensitive Plant (Mimosa diplotricha C.Wright ex Sauvalle) | ผลทางอัลลีโลพาธีของสารสกัดปืนนกไส้ (Bidens pilosa L.) ต่อการงอกและการเจริญของต้นอ่อนข้าววัชพืช (Oryza sativa f. spontanea Roshev.) และไมยราบเลื้อย (Mimosa diplotricha C.Wright ex Sauvalle)

English. In this study, hairy beggarticks (Bidens pilosa L.), a common weed and a member of Asteraceae family was investigated for its allelopathic activity against weedy rice (Oryza sativa f. spontanea Roshev.) and creeping sensitive plant (Mimosa diplotricha C.Wright ex Sauvalle). The extractions were done with 2 solvents, 80% ethanol and dichloromethane, then 4 concentrations (5, 10, 25, and 50 mg mL-1) of each extract were prepared to test with seeds of weedy rice and creeping sensitive plant. The experiment was designed by completely randomized design (CRD) with 4 replica tions and 25 seeds in each replication. After 1 week, germinated seeds were counted, shoot and root length of seedling were measured. Seed vigor index, percentage of germination, and percentage of shoot length and root length inhibition were calculated.        Our results reveal that 50 mg mL-1 of 80% ethanol extract was the most effective extract which inhibits germination and seedling growth of weedy rice with the percentage of shoot length and root length inhibition of 66.39% and 85.96%, respectively. In contrast, dichloromethane extract (50 mg mL-1) shows more strong allelopathic activity against creeping sensitive plant than ethanolic extract, with the percentage of shoot length and root length inhibition of 95.14% and 83.80%, respectively. It is suggested that the allelochemicals from hairy beggarticks which are responsible for germination and growth inhibitory effects were different groups of compound. This might lead to the development of extraction method of allelochemicals from hairy beggarticks which could be utilized as natural herbicide in weed control in the future.

Thai. การศึกษาครั้งนี้ได้นำ ปืนนกไส้ (Bidens pilosa L.) วัชพืชในวงศ์ Asteraceae มาศึกษาผลต่อการงอกและการเจริญของต้นอ่อนข้าววัชพืช (Oryza sativa f.spontanea Roshev.) และไมยราบเลื้อย (Mimosa diplotricha C.Wright ex Sauvalle) โดยสกัดด้วยตัวทำละลาย 2 ชนิด ได้แก่ เอทานอล 80% และไดคลอโรมีเทน ใช้สารสกัด 4 ความเข้มข้น (5, 10, 25 และ 50 mg mL-1) ทดสอบกับเมล็ดวัชพืชทดสอบทั้ง 2 ชนิด โดยวางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely randomized design; CRD) และทำการทดลองทั้งหมด 4 ซ้ำ แต่ละซ้ำใช้เมล็ดพืชทดสอบ 25 เมล็ด สังเกตการเปลี่ยนแปลงของเมล็ดเป็นเวลา 1 สัปดาห์ นับจำนวนเมล็ดที่งอก วัดความยาวลำต้นและราก คำนวณดัชนีความแข็งแรงของต้นกล้าเปอร์เซ็นต์การงอก และเปอร์เซ็นต์การยับยั้งความยาวลำต้นและราก          จากการทดลองพบว่า สารสกัดเอทานอล 80% ความเข้มข้น 50 mg mL-1 สามารถยับยั้งการงอกและการเจริญของต้นอ่อนข้าววัชพืชได้ดีที่สุด คิดเป็นเปอร์เซ็นต์การยับ ยั้งความยาวลำต้นและรากเท่ากับ 66.39% และ 85.96% ตามลำดับ แต่เมื่อทดสอบกับไมยราบเลื้อยพบว่า สารสกัดไดคลอโรมีเทน 50 mg mL-1 สามารถยับยั้งการงอกและการเจริญของต้นอ่อนไมยราบเลื้อยได้ดีที่สุดคิดเป็นเปอร์เซ็นต์การยับยั้งความยาวลำต้นและรากเท่ากับ 95.14% และ 83.80% ตามลำดับ แสดงให้เห็นว่า สารอัลลีโลเคมิคอลในปืนนกไส้ที่ยับยั้งการงอกและการเจริญของข้าววัชพืชและไมยราบเลื้อยอาจเป็นสารคนละกลุ่ม ซึ่งผลการทดลองที่ได้สามารถนำไปเป็นแนวทางในการพัฒนาวิธีการสกัดสารออกฤทธิ์ทางอัลลีโลพาธีจากปืนนกไส้ เพื่อใช้ทดแทนสารเคมีกำจัดวัชพืชในอนาคต