Selection of Pure Strain of Ophiocordyceps sinensisfrom Dried Fruiting Bodies Sourced from China | การคัดเลือกสายพันธุ์บริสุทธิ์เห็ดถังเช่าทิเบต (Ophiocordyceps sinensis) จากดอกเห็ดถังเช่าทิเบตแห้งที่มาจากประเทศจีน

English. Ophiocordyceps sinensis is a medicinal mushroom that has been used in traditional Chinese medicine for a long time. Its main bioactive constituents are polysaccharides, cordycepin, and adenosine, which contribute to body nourishment and outstanding pharmacological effects. That is, it can fight cancer and stimulate the immune system by reducing antioxidants and hypoglycemia. The aforementioned mushrooms are in demand and have a high market value, causing a crisis of insufficient natural raw materials. The cultivation of mycelium to replace mushrooms was used to supply market demand. This study was conducted to obtain the correct pure strain of the O. sinensis fungus. Fungal morphological, nucleotide sequencing, and phylogenetic analyses were used. Naturally dried O. sinensis mushrooms were collected from various sources in China by using both the part of the fungus growing from the worm's head (Stroma) and the part of the worm's body (Sclerotium). The results of this research showed that one isolate had colony characteristics and morphology similar to the O. sinensis fungus. Using molecular biology techniques by comparing the nucleotide sequence of nuclear ribosomal RNA gene amplified with primers ITS4 (5′-TCCTCCGCTTATTTGATATGC-3′) and ITS5 (5′-GGAAGTAAAAGTCGTAACAAGG-3′), it was confirmed that the fungus was O. sinensis. When comparing the phylogeny of the phylogenetic tree, it was found that O. sinensis was in the family Ophiocordycipitaceae. Cultivation of pure strains of fungus could be cultured in an agar formula of 10 g of peptone, 40 g of dextrose, 20 g of yeast extract, 15 g of agar powder, and 1 L of distilled water at a temperature of 16˚C in the dark for 14 days. Morphological characteristics of the pure fungus that was found could be explained as a round colony with white to light cream at the center with white hyphae and densely stacked feathers, branches, fluffy aerial mycelium, and rod-shaped spores of 5-10 µm in size. As a result, the pure fungal strain that is produced can be utilized as an inoculum for the identification of biological components and as material for additional research on their pharmacological effects.

Thai. เห็ดถังเช่าทิเบต (Ophiocordyceps sinensis) เป็นเห็ดทางการแพทย์ที่มีการใช้ในยาแผนโบราณของจีนมายาวนาน ด้วยองค์ประกอบสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพหลัก คือ โพลิแซ็คคาไรด์ คอร์ไดเซปิน และอะดีโนซีน   ซึ่งมีส่วนช่วยในการบำรุงร่างกายและมีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา ที่โดดเด่น กล่าวคือ สามารถต้านมะเร็ง กระตุ้นภูมิคุ้มกัน ต้านอนุมูลอิสระ และลดน้ำตาลในเลือด ซึ่งดอกเห็ดดังกล่าวเป็นที่ต้องการและมีมูลค่าทางการตลาดสูง ทำให้เกิดวิกฤตวัตถุดิบจากธรรมชาติไม่เพียงพอ การเพาะเลี้ยงเส้นใยเพื่อทดแทนดอกเห็ดจึงถูกนำมาใช้ตอบสนองความต้องการของตลาด การศึกษาครั้งนี้เพื่อให้ได้สายพันธุ์ราเห็ดถังเช่าทิเบตบริสุทธิ์ที่ถูกต้อง โดยใช้การวิเคราะห์ลักษณะทางสัณฐานวิทยาของรา การวิเคราะห์ลำดับนิวคลีโอไทด์ และการวิเคราะห์สายวิวัฒนาการ จากการรวบรวมดอกเห็ด ถังเช่าทิเบตแห้งในธรรมชาติหลากหลายแหล่งที่มาจากประเทศจีน โดยใช้ทั้งส่วนของราที่งอกออกจากหัวหนอน (Stroma) และส่วนที่เป็นตัวหนอน (Sclerotium) ผลการวิจัยดังกล่าวพบว่ามีเพียง 1 ไอโซเลท ที่มีลักษณะโคโลนีและรูปร่างสัณฐานวิทยาที่คล้ายคลึงกับราเห็ด ถั่งเช่าทิเบต และทำการยืนยันด้วยเทคนิคทางชีววิทยาโมเลกุลโดยเปรียบเทียบลำดับนิวคลีโอไทด์ของไรโบโซมนิวเคลียสด้วยไพรเมอร์ ITS4 (5′-TCCTCCGCT           TATTTGATATGC-3′) และ ITS5 (5′-GGAAGT AAAAGTCGTAACAAGG-3′) พบว่าราดังกล่าว คือ Ophiocordyceps sinensis เมื่อทำการเทียบสายวิวัฒนาการ (Phylogenetic tree) พบว่า O. sinensis ดังกล่าวอยู่ในวงศ์ Ophiocordycipitaceae การเลี้ยงราสายพันธุ์บริสุทธิ์ดังกล่าว สามารถเลี้ยงในอาหารวุ้นสูตร เพปโตน 10 กรัม เด็กซ์โทรส 40 กรัม ยีสต์สกัด 20 กรัม ผงวุ้น 15 กรัม และน้ำกลั่น 1 ลิตร ที่อุณหภูมิ 16 องศาเซลเซียส ในที่มืด เป็นเวลา 14 วัน โดยมีลักษณะโคโลนีที่ตรงกลางมีสีขาวถึงสีครีมอ่อนและรูปร่างกลม มีลักษณะของเส้นใยที่มีสีขาวขนนกซ้อนกันอย่างหนาแน่น เส้นใยแตกเป็นข้อแขนง มีเส้นใยอากาศปุยฟู และมีสปอร์รูปแท่งยาว 5-10 ไมโครเมตร ดังนั้นสายพันธุ์ราบริสุทธิ์ที่ได้จะสามารถใช้เป็นหัวเชื้อสำหรับการตรวจหาสารออกทธิ์ทางชีวภาพและทดสอบการออกฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาต่อไป